जागतिक संकेतांचा परिणाम; भारतीय शेअर बाजारात मोठी घसरण, गुंतवणूकदारांना कोट्यवधींचा फटका
मुंबई, दि. ८ : सप्ताहाच्या पहिल्याच व्यवहार सत्रात भारतीय शेअर बाजाराला मोठा धक्का बसला असून जागतिक आर्थिक घडामोडी, वाढत्या कच्च्या तेलाच्या किमती आणि परदेशी गुंतवणूकदारांकडून सुरू असलेल्या विक्रीमुळे बाजारात व्यापक घसरण नोंदविण्यात आली. प्रमुख निर्देशांकांमध्ये मोठी पडझड झाल्याने गुंतवणूकदारांच्या संपत्तीत मोठी घट झाली असून बाजारातील वातावरण सावध बनले आहे.
आजच्या व्यवहारादरम्यान मुंबई शेअर बाजाराचा प्रमुख निर्देशांक सेन्सेक्स तब्बल ७१९ हून अधिक अंकांनी घसरला, तर राष्ट्रीय शेअर बाजाराचा निफ्टी ५० निर्देशांक २४३ अंकांनी खाली येत २३,१२३ या पातळीवर बंद झाला. बाजारातील या घसरणीमुळे विविध क्षेत्रांतील समभागांवर विक्रीचा दबाव वाढल्याचे दिसून आले.
बाजार विश्लेषकांच्या मते, आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये झालेली वाढ ही घसरणीमागील प्रमुख कारणांपैकी एक आहे. भारत हा खनिज तेलाचा मोठा आयातदार देश असल्याने जागतिक बाजारात तेलाच्या दरांमध्ये वाढ झाल्यास महागाईचा दबाव वाढण्याची शक्यता निर्माण होते. परिणामी उद्योग, वाहतूक आणि उत्पादन क्षेत्रांवरील खर्च वाढण्याची भीती गुंतवणूकदारांमध्ये निर्माण झाली आहे.
याशिवाय पश्चिम आशियासह विविध भागांमध्ये वाढलेल्या भू-राजकीय तणावामुळे जागतिक आर्थिक वातावरणात अनिश्चितता निर्माण झाली आहे. अशा परिस्थितीत अनेक आंतरराष्ट्रीय गुंतवणूकदार सुरक्षित गुंतवणूक पर्यायांकडे वळत असल्याने उदयोन्मुख बाजारपेठांमधून निधी बाहेर पडत असल्याचे चित्र दिसत आहे. त्याचा परिणाम भारतीय शेअर बाजारावरही झाला आहे.
परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांकडून सातत्याने होत असलेल्या समभाग विक्रीमुळे बाजारातील दबाव अधिक वाढला आहे. मोठ्या प्रमाणातील विक्रीमुळे निर्देशांकांना आधार मिळणे कठीण झाले असून अल्पकालीन काळात अस्थिरता कायम राहण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
आजची घसरण केवळ काही मोजक्या समभागांपुरती मर्यादित राहिली नाही. बँकिंग, वाहन उद्योग, माहिती तंत्रज्ञान, ग्राहकोपयोगी वस्तू आणि स्थावर मालमत्ता क्षेत्रातील बहुतांश समभागांमध्ये विक्रीचा दबाव दिसून आला. विविध क्षेत्रीय निर्देशांकांमध्ये सरासरी १ ते २ टक्क्यांपर्यंत घसरण नोंदविण्यात आली.
विशेषतः बँकिंग आणि वित्तीय क्षेत्रातील समभागांमध्ये झालेल्या घसरणीचा परिणाम प्रमुख निर्देशांकांवर अधिक प्रमाणात दिसून आला. वाहन आणि माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रातील समभागांमध्येही नफावसुलीचे व्यवहार वाढल्याने गुंतवणूकदारांनी सावध भूमिका घेतल्याचे चित्र होते.
तज्ज्ञांच्या मते, जागतिक बाजारातील घडामोडी, कच्च्या तेलाच्या किमतींची दिशा, परदेशी गुंतवणूकदारांचा निधी प्रवाह आणि आगामी आर्थिक आकडेवारी यावर पुढील काही दिवस बाजाराची दिशा अवलंबून राहणार आहे. दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांनी घाबरून निर्णय न घेता बाजारातील मूलभूत आर्थिक संकेतांकडे लक्ष ठेवण्याची आवश्यकता असल्याचे मतही विश्लेषकांनी व्यक्त केले आहे.
दरम्यान, भारतीय अर्थव्यवस्थेची मूलभूत स्थिती मजबूत असल्याचे विविध आर्थिक निर्देशांकांतून दिसून येत असले तरी जागतिक अनिश्चितता आणि बाह्य घटकांमुळे अल्पकालीन कालावधीत बाजारात चढ-उतार कायम राहू शकतात. त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी संयम राखून विचारपूर्वक गुंतवणूक धोरण अवलंबावे, असे आवाहन बाजार तज्ज्ञांकडून करण्यात येत आहे.
आजच्या घसरणीने जागतिक आर्थिक घडामोडींचा भारतीय भांडवली बाजारावर होणारा प्रभाव पुन्हा अधोरेखित झाला असून आगामी सत्रांमध्ये गुंतवणूकदारांचे लक्ष कच्च्या तेलाच्या दरांपासून ते आंतरराष्ट्रीय राजकीय परिस्थितीपर्यंत अनेक महत्त्वाच्या घटकांवर केंद्रित राहणार आहे.
