मोरबे धरणातील पाणीसाठा घटला; नवी मुंबईत १० टक्के पाणीकपात लागू, नागरिकांना पाणी बचतीचे आवाहन
नवी मुंबई, दि. २६ : मोरबे धरणातील उपलब्ध पाणीसाठ्यात सातत्याने घट होत असल्याने आणि भविष्यात पाणीटंचाई निर्माण होऊ नये यासाठी नवी मुंबई महानगरपालिकेकडून शहरात १० टक्के पाणीकपात लागू करण्यात आली आहे. सोमवार दि. २५ मे २०२६ पासून ही कपात अमलात आणण्यात आली असून नागरिकांनी पाण्याचा जपून आणि जबाबदारीने वापर करावा, असे आवाहन महानगरपालिकेच्या पाणीपुरवठा विभागाने केले आहे.
नवी मुंबई महानगरपालिका क्षेत्राला मोरबे धरणातून पाणीपुरवठा केला जातो. सध्या धरणामध्ये प्रत्यक्ष ३६.४७० दशलक्ष घनमीटर म्हणजेच सुमारे १९.११ टक्के इतकाच उपयुक्त पाणीसाठा शिल्लक आहे. उन्हाळ्याची तीव्रता, वाढती लोकसंख्या आणि वाढती पाण्याची मागणी लक्षात घेता आगामी काळात पाणीटंचाईची शक्यता टाळण्यासाठी महानगरपालिकेने ही उपाययोजना हाती घेतली आहे.
महानगरपालिकेने स्पष्ट केले आहे की, उपलब्ध पाणीसाठा दीर्घकाळ पुरेसा राहावा यासाठी नागरिकांचा सहभाग अत्यंत महत्त्वाचा आहे. त्यामुळे प्रत्येक नागरिकाने दैनंदिन जीवनात पाण्याचा काटकसरीने वापर करून अपव्यय टाळणे गरजेचे असल्याचे प्रशासनाने नमूद केले आहे.
महानगरपालिकेकडून नागरिकांना विविध पाणी बचतीच्या उपाययोजना सुचविण्यात आल्या आहेत. घरातील कामे करताना नळ सतत सुरू ठेवण्याऐवजी भांड्यात पाणी घेऊन वापरणे, आवश्यक तेवढेच पाणी पिण्यासाठी घेणे, शॉवरऐवजी बादलीने आंघोळ करणे आणि दात घासताना किंवा दाढी करताना नळ बंद ठेवणे यामुळे मोठ्या प्रमाणावर पाण्याची बचत होऊ शकते, असे सांगण्यात आले आहे.
तसेच वॉशिंग मशीनमध्ये कमी कपड्यांऐवजी एकाचवेळी अधिक कपडे धुतल्यास पाण्याचा वापर कमी होऊ शकतो. बाजारात उपलब्ध असलेल्या विशेष तोट्यांचा वापर करून नळांचा पाण्याचा प्रवाह नियंत्रित केल्यास सुमारे दोन तृतीयांश पाण्याची बचत शक्य असल्याचेही महानगरपालिकेने नमूद केले आहे. या प्रकारच्या तोट्यांचा वापर घरांसह हॉटेल्स, उपहारगृहे आणि व्यावसायिक आस्थापनांनी करावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
हॉटेल्स आणि उपहारगृहांनी ग्राहकांना आवश्यक असेल तेव्हाच पाणी द्यावे किंवा पाण्याच्या बाटल्यांचा पर्याय वापरावा, जेणेकरून ग्लासमध्ये भरून ठेवलेले पाणी वाया जाणार नाही, असेही प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
घरांमधील आणि गृहनिर्माण संस्थांमधील पाण्याच्या वाहिन्या, नळ आणि टाक्यांची नियमित तपासणी करून गळती तात्काळ दुरुस्त करणे आवश्यक असल्याचे सांगण्यात आले आहे. छतावरील पाण्याच्या टाक्या भरताना त्या ओसंडून वाहणार नाहीत याची दक्षता घेण्याचेही आवाहन करण्यात आले आहे.
वाहने धुण्यासाठी पिण्याच्या पाण्याचा वापर टाळावा तसेच पाईपने पाणी सोडण्याऐवजी भांड्यात पाणी घेऊन ओल्या कापडाने वाहने स्वच्छ करावीत, असे निर्देश देण्यात आले आहेत. याशिवाय बांधकामासाठी पिण्याच्या पाण्याचा वापर करू नये, असेही स्पष्ट करण्यात आले आहे.
महानगरपालिकेने व्यावसायिक, औद्योगिक आणि वाणिज्य आस्थापनांनाही पाणी बचतीच्या कार्यपद्धती अवलंबण्याचे आवाहन केले आहे. ज्या ठिकाणी मोठ्या प्रमाणावर पाण्याचा वापर होतो, त्या सर्व ठिकाणी पाणी पुनर्वापर आणि नियंत्रित वापराच्या उपाययोजना राबविणे आवश्यक असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
दरम्यान, पावसाळा सुरू होईपर्यंत उपलब्ध पाणीसाठ्याचे योग्य नियोजन करणे अत्यावश्यक असल्याने नागरिकांनी प्रशासनाला सहकार्य करावे, असे नवी मुंबई महानगरपालिकेच्या पाणीपुरवठा विभागाने म्हटले आहे. पाणी ही मौल्यवान नैसर्गिक संपत्ती असून तिचा जपून वापर करणे ही प्रत्येक नागरिकाची जबाबदारी असल्याचेही प्रशासनाने अधोरेखित केले आहे.
