आयुर्वेदासह विविध पारंपरिक उपचारपद्धतींवर तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन
पुणे, दि. ०२ : मानसिक ताण, भावनिक असंतुलन आणि बदलती जीवनशैली यांमुळे मनस्वास्थ्याचा प्रश्न अधिक व्यापक होत असताना, या विषयाकडे आयुर्वेद आणि विविध पारंपरिक उपचारपद्धतींच्या दृष्टिकोनातून पाहणारे राष्ट्रीय अधिवेशन पुण्यात आयोजित करण्यात आले आहे. वैद्य गोगटे स्मृती प्रतिष्ठानतर्फे कै. वैद्य रामचंद्र गोगटे यांच्या ११व्या स्मृतिदिनानिमित्त ‘मानस रोग ३.०’ या विषयावर दोन दिवसीय राष्ट्रीय परिसंवादाचे आयोजन करण्यात आले आहे. हे अधिवेशन ३ आणि ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी शिवाजीनगर येथील पीईएस सभागृहात होणार आहे.
मानसिक आरोग्याचा परिणाम केवळ व्यक्तीच्या भावनिक स्थितीपुरता मर्यादित राहत नाही. त्याचा कौटुंबिक आणि सामाजिक जीवनावरही प्रभाव पडतो. त्यामुळे मानसिक समस्यांकडे विविध उपचारपद्धतींच्या माध्यमातून समग्रपणे पाहण्याची गरज अधिवेशनाच्या विषयातून अधोरेखित होणार आहे.
मानस रोगाच्या आयुर्वेदीय दृष्टिकोनावर चर्चा
या राष्ट्रीय परिसंवादात आयुर्वेदातील मानस रोगाच्या मूलभूत संकल्पना, त्यांचा चिकित्सेशी असलेला संबंध आणि आधुनिक काळातील त्यांची उपयुक्तता यावर तज्ज्ञांकडून मार्गदर्शन केले जाणार आहे.
वैद्य नीलेश कोर्डे हे अध्यात्मिक चिकित्सा आणि संगीत चिकित्सा या विषयांवर भूमिका मांडणार आहेत. वैद्य सोहन पाठक आयुर्वेदातील मानस रोगाच्या मूलभूत संकल्पनांवर, तर वैद्य उपेंद्र दीक्षित मानस रोगाच्या संकल्पनेपासून प्रत्यक्ष चिकित्सकीय व्यवहारापर्यंतच्या प्रवासावर मार्गदर्शन करणार आहेत.
डॉ. एरिक रोझेनबुश यांच्याकडून सोवा रिग्पा या पारंपरिक उपचारपद्धतीविषयी माहिती दिली जाणार आहे. वैद्य ऋषी मन्निवरन सिद्ध चिकित्सेचा दृष्टिकोन मांडतील. वैद्य सुहासकुमार शेट्टी गर्भावस्थेपासून मनस्वास्थ्याच्या विकासापर्यंतचा विषय मांडणार असून, वैद्य चंद्रकुमार देशमुख विद्धकर्म आणि मानस रोग यातील संबंधावर चर्चा करणार आहेत.
मनस्वास्थ्यावर विशेष कार्यशाळा
अधिवेशनातील विशेष आकर्षण म्हणून ‘मनस्वास्थ्य’ या विषयावर स्वतंत्र कार्यशाळाही आयोजित करण्यात आली आहे. वैद्य अभिजित सराफ आणि वैद्य ऋषी मन्निवरन यांच्या मार्गदर्शनाखाली ही कार्यशाळा होणार आहे.
या माध्यमातून मानसिक आरोग्याकडे केवळ आजाराच्या उपचाराच्या चौकटीत न पाहता मनस्वास्थ्याशी संबंधित विविध पैलूंचा विचार करण्याची संधी सहभागीांना मिळणार आहे.
आयुर्वेदासह विविध पारंपरिक पद्धतींचा वेध
‘मानस रोग ३.०’ या परिसंवादाची व्याप्ती केवळ आयुर्वेदातील मानस रोगाच्या संकल्पनांपुरती मर्यादित नसून अध्यात्मिक चिकित्सा, संगीत चिकित्सा, सोवा रिग्पा, सिद्ध चिकित्सा, गर्भावस्थेपासून मनस्वास्थ्याचा विकास आणि विद्धकर्म अशा विविध विषयांपर्यंत आहे.
आयुर्वेदीय संकल्पनांचा चिकित्सकीय वापर, पारंपरिक उपचारपद्धतींची वैशिष्ट्ये आणि बदलत्या काळात मनस्वास्थ्याच्या प्रश्नांकडे पाहण्याचे विविध दृष्टिकोन या माध्यमातून समोर येणार आहेत.
अधिवेशनाची माहिती
वैद्य गोगटे स्मृती प्रतिष्ठान, पुणे यांच्या वतीने आयोजित करण्यात येणारे हे सहावे राष्ट्रीय अधिवेशन ३ आणि ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी पीईएस सभागृह, शिवाजीनगर, पुणे येथे होणार आहे.
अधिवेशनासाठी नोंदणीची सुविधा vaidyagogate.org / seminar.vaidyagogate.org या संकेतस्थळावर उपलब्ध आहे. अधिक माहितीसाठी ९७३०६४२४२४ या क्रमांकावर संपर्क साधता येणार आहे. पद्मनाभ गोगटे यांच्याशीही याबाबत संपर्क साधता येईल.
मनस्वास्थ्याशी संबंधित विविध पारंपरिक उपचारदृष्टिकोन, त्यामागील संकल्पना आणि चिकित्सेतील संभाव्य उपयोग यावर तज्ज्ञांचे विचार ऐकण्याची संधी या अधिवेशनातून उपलब्ध होणार असल्याने आयुर्वेद आणि पारंपरिक उपचारपद्धतींमध्ये रस असणाऱ्यांसाठी हे अधिवेशन महत्त्वाचे ठरणार आहे.
