मुंबई–अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पाला मोठी गती; पालघरमध्ये तिसऱ्या पर्वतीय बोगद्याचे काम यशस्वीपणे पूर्ण
पालघर, दि. २ : देशातील पहिल्या मुंबई–अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पाच्या उभारणीत आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा पार पडला असून महाराष्ट्रातील पालघर जिल्ह्यातील आंबेसरी गावाजवळ पर्वतामधून जाणाऱ्या तिसऱ्या बोगद्याचे खोदकाम आणि बांधकाम यशस्वीपणे पूर्ण करण्यात आले आहे. या यशामुळे अवघ्या पाच महिन्यांच्या कालावधीत महाराष्ट्रातील तीन पर्वतीय बोगद्यांची निर्मिती पूर्ण झाली असून देशाच्या महत्त्वाकांक्षी अतिवेगवान रेल्वे प्रकल्पाच्या कामाला अधिक वेग मिळाल्याचे चित्र दिसून येत आहे.
केंद्रीय रेल्वे मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, नव्याने पूर्ण झालेला एमटी–०७ क्रमांकाचा बोगदा सुमारे ४१७ मीटर लांबीचा आणि १४.४ मीटर रुंदीचा आहे. या बोगद्यातून बुलेट ट्रेनच्या दोन्ही दिशांच्या मार्गिका जाणार आहेत. पर्वताच्या दोन्ही बाजूंनी नियंत्रित स्फोट आणि नियोजनबद्ध खोदकामाच्या साहाय्याने हा बोगदा तयार करण्यात आला आहे.
या कामासाठी अत्याधुनिक अभियांत्रिकी तंत्रज्ञान, भू-तांत्रिक निरीक्षण प्रणाली आणि सुरक्षिततेची उच्च दर्जाची साधने वापरण्यात आली. बोगद्याच्या संपूर्ण बांधकामादरम्यान संरचनेची स्थिरता, कामगारांची सुरक्षितता आणि कामातील अचूकता यावर विशेष भर देण्यात आला. यासाठी सतत तांत्रिक देखरेख, अग्निसुरक्षा व्यवस्था, नियंत्रित प्रवेश प्रणाली आणि भूगर्भीय निरीक्षण यंत्रणा कार्यरत ठेवण्यात आली होती.
यापूर्वी पालघर जिल्ह्यातच दि. २ जानेवारी २०२६ रोजी सफाळे परिसरात एमटी–०५ या सुमारे दीड किलोमीटर लांबीच्या पर्वतीय बोगद्याचे काम पूर्ण झाले होते. महाराष्ट्रातील बुलेट ट्रेन प्रकल्पासाठी हा पहिला यशस्वी पर्वतीय बोगदा ठरला. त्यानंतर दि. ३ फेब्रुवारी २०२६ रोजी एमटी–०६ या ४५४ मीटर लांबीच्या दुसऱ्या बोगद्याचे काम पूर्ण करण्यात आले. हा बोगदा विशेष ऑस्ट्रियन बोगदा खोदकाम तंत्रज्ञानाचा वापर करून तयार करण्यात आला होता.
अशा प्रकारे केवळ एका महिन्याच्या कालावधीत दोन बोगद्यांची निर्मिती पूर्ण झाल्यानंतर आता तिसऱ्या बोगद्याचे कामही यशस्वीरीत्या पूर्ण झाले आहे. यामुळे मुंबई–अहमदाबाद बुलेट ट्रेन मार्गिकेच्या महाराष्ट्रातील अत्यंत आव्हानात्मक भागातील कामाला मोठी चालना मिळाली आहे.
या प्रकल्पांतर्गत एकूण आठ पर्वतीय बोगद्यांची उभारणी करण्यात येत आहे. त्यापैकी सात बोगदे महाराष्ट्रातील पालघर जिल्ह्यात तर एक बोगदा गुजरातमधील वलसाड जिल्ह्यात आहे. गुजरातमधील बोगद्याचे काम यापूर्वीच पूर्ण झाले असून महाराष्ट्रातील सात बोगद्यांपैकी एमटी–०५, एमटी–०६ आणि एमटी–०७ या तीन बोगद्यांचे काम आता पूर्ण झाले आहे.
बोईसर आणि वापी या स्थानकांदरम्यानच्या मार्गावर असलेल्या सर्व तीन पर्वतीय बोगद्यांचे खोदकाम पूर्ण झाले आहे. मुंबई–अहमदाबाद बुलेट ट्रेन मार्गिका महाराष्ट्रातील बोईसर आणि गुजरातमधील वापी या महत्त्वाच्या औद्योगिक पट्ट्यातून जात असल्याने या विभागाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. या संपूर्ण परिसरात रेल्वे मार्ग, पूल, उड्डाणपूल आणि इतर पायाभूत सुविधांची कामे वेगाने सुरू आहेत.
मुंबई–अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्प हा भारताच्या आधुनिक वाहतूक व्यवस्थेतील एक महत्त्वाकांक्षी उपक्रम मानला जातो. या प्रकल्पासाठी अत्याधुनिक बोगदा खोदकाम तंत्रज्ञान, उच्च क्षमतेची देखरेख प्रणाली आणि जागतिक दर्जाच्या बांधकाम पद्धतींचा वापर केला जात आहे. यामुळे देशाच्या अतिवेगवान रेल्वे पायाभूत सुविधांच्या विकासाला बळ मिळत असून सुरक्षित, आधुनिक आणि भविष्याभिमुख रेल्वे व्यवस्थेचा पाया अधिक मजबूत होत आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, बोगदा बांधकामातील ही सलग यशस्वी प्रगती भारताच्या अभियांत्रिकी क्षमतेचे द्योतक असून आगामी काळात बुलेट ट्रेन प्रकल्पाच्या उर्वरित कामांनाही याचा वेग मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात येत आहे.
