लोकमान्य टिळकांचे विचार आणि गीतेवरील भाष्य तरुणांनी अभ्यासावे; देशसेवेसाठी अजित डोभाल यांचे योगदान प्रेरणादायी असल्याचे गौरवोद्गार
पुणे, दि. १ : लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांच्या पुण्यतिथीच्या निमित्ताने पुण्यात आयोजित विशेष समारंभात राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोभाल यांना ‘लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार २०२६’ प्रदान करण्यात आला. केंद्रीय गृह व सहकार मंत्री अमित शाह यांच्या हस्ते हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. यावेळी लोकमान्य टिळकांच्या राष्ट्रवादी विचारांची आजच्या काळातील उपयुक्तता अधोरेखित करताना शाह यांनी सांस्कृतिक राष्ट्रवाद, राष्ट्रीय सुरक्षा आणि राष्ट्रनिर्मितीतील योगदान या विषयांवर सविस्तर भूमिका मांडली. समारंभाला महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे, सुनेत्रा पवार, केंद्रीय सहकार राज्यमंत्री मुरलीधर मोहोळ यांच्यासह विविध क्षेत्रांतील मान्यवर उपस्थित होते.
लोकमान्य टिळकांच्या पुण्यतिथीचा उल्लेख करत अमित शाह यांनी स्वातंत्र्यलढ्याच्या इतिहासात त्यांच्या योगदानाचे स्मरण केले. भारताच्या स्वातंत्र्य आंदोलनाला व्यापक लोकआंदोलनाचे स्वरूप देण्यात टिळकांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली आणि स्वराज्याची संकल्पना जनमानसात रुजवली, असे त्यांनी सांगितले.
यावेळी शाह यांनी “स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि तो मी मिळवणारच” या लोकमान्य टिळकांच्या घोषणेचा उल्लेख करत स्वराज्य ही केवळ राजकीय संकल्पना नसून संस्कृती, भाषा, धर्म आणि स्वाभिमानाशी निगडित व्यापक विचारधारा असल्याचे स्पष्ट केले.
सांस्कृतिक राष्ट्रवादावर भर
देश आज ज्या दिशेने वाटचाल करत आहे, ती लोकमान्य टिळकांनी मांडलेल्या विचारांशी सुसंगत असल्याचे सांगताना अमित शाह म्हणाले, “राष्ट्र चेतना जागृत करणारे थोर नेते लोकमान्य टिळक यांनी दाखवलेल्या सांस्कृतिक राष्ट्रवादाच्या मार्गावर आता भारत वाटचाल करत आहे, आता कोणीही त्याला थांबवू शकत नाही.”
लोकमान्य टिळक हे केवळ स्वातंत्र्यसैनिक नव्हते, तर शिक्षक, पत्रकार, विचारवंत आणि समाजप्रबोधन करणारे नेतृत्व होते, असेही त्यांनी नमूद केले. न्यू इंग्लिश स्कूल, डेक्कन एज्युकेशन सोसायटी आणि फर्ग्युसन महाविद्यालयाच्या स्थापनेद्वारे त्यांनी शिक्षण क्षेत्रात घडवलेले कार्यही शाह यांनी अधोरेखित केले.
तरुणांना टिळकांचा अभ्यास करण्याचे आवाहन
आजच्या पिढीने लोकमान्य टिळकांच्या विचारांचा अभ्यास करण्याची गरज व्यक्त करत अमित शाह म्हणाले, “आजच्या तरुणांनी लोकमान्य टिळक यांचे जीवन, त्यांची भाषणे आणि लेखन याचा अभ्यास करावा आणि त्यापासून प्रेरणा घ्यावी.” भगवद्गीतेवरील टिळकांच्या चिंतनाचा उल्लेख करत त्यांनी पुढे म्हटले, “लोकमान्य टिळक यांच्या दृष्टीकोनातून गीतेचे वाचन करा, म्हणजे आयुष्यात कधीही चूक होणार नाही.”
अजित डोभाल यांच्या कार्याचा गौरव
राष्ट्रीय सुरक्षा क्षेत्रातील दीर्घ आणि महत्त्वपूर्ण योगदानासाठी अजित डोभाल यांचा गौरव करत अमित शाह यांनी हा सन्मान देशसेवेसाठी कार्य करणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीसाठी प्रेरणादायी ठरेल, असे सांगितले. ते म्हणाले, “अजित डोभाल यांना प्रदान करण्यात आलेला ‘लोकमान्य टिळक राष्ट्रीय पुरस्कार’ हा देशासाठी जगणाऱ्या आणि काम करणाऱ्या नागरिकांसाठी प्रेरणेचा मोठा स्रोत ठरेल.”
शाह यांनी डोभाल यांच्या कारकिर्दीचा आढावा घेताना गुप्तचर विभागातील त्यांच्या सेवाकाळापासून राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार म्हणून केलेल्या कार्याचा उल्लेख केला. ईशान्य भारत, सिक्कीम, जम्मू-काश्मीर, पंजाब तसेच पाकिस्तानमध्ये काम करताना त्यांनी देशाच्या सुरक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण योगदान दिल्याचे त्यांनी सांगितले.
दहशतवादविरोधी कारवायांचा उल्लेख
गुजरातमध्ये झालेल्या साखळी बॉम्बस्फोटांच्या तपासावेळी तत्कालीन मुख्यमंत्री नरेंद्र मोदी यांनी समन्वित तपासासाठी अजित डोभाल यांची मदत घेण्याचे निर्देश दिल्याचे शाह यांनी सांगितले. या तपासातून केवळ अहमदाबादमधील नव्हे, तर देशातील अन्य तेरा बॉम्बस्फोट प्रकरणांचाही उलगडा करण्यात यश आल्याचा दावा त्यांनी केला.
राष्ट्रीय सुरक्षा व्यवस्थेतील भूमिका
अमित शाह यांच्या मते, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली भारताच्या अंतर्गत आणि बाह्य सुरक्षा धोरणात झालेल्या बदलांमध्ये अजित डोभाल यांचे योगदान महत्त्वपूर्ण राहिले आहे. मल्टी एजन्सी सेंटर अधिक सक्षम करण्यापासून ते सशस्त्र दलांच्या आधुनिकीकरणापर्यंत अनेक निर्णयांमध्ये त्यांच्या अनुभवाचा उपयोग झाला, असे त्यांनी नमूद केले.
राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार म्हणून सर्वाधिक काळ कार्य करण्याचा मानही अजित डोभाल यांच्याकडे असल्याचे शाह यांनी सांगितले. भारताचे परराष्ट्र धोरण अधिक सक्षम करण्यासह संरक्षण आणि सुरक्षा व्यवस्थेला बळकटी देण्यात त्यांच्या भूमिकेचे त्यांनी कौतुक केले.
समारंभापूर्वी अमित शाह यांनी लोकशाहीर अण्णाभाऊ साठे यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या पुतळ्यास पुष्पहार अर्पण करून अभिवादन केले. लोकमान्य टिळकांच्या विचारांचे स्मरण, राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी योगदान देणाऱ्या व्यक्तीचा गौरव आणि राष्ट्रनिर्मितीतील मूल्यांची पुनःप्रत्ययाची भावना या तिन्ही गोष्टींचा संगम या पुरस्कार सोहळ्यात पाहायला मिळाला.
