जुन्या बसेसचा ताण कमी होणार; ग्रामीण भागातील बसफेऱ्या वाढवण्यावर भर, ई-बसेसकडेही महामंडळाची वाटचाल
मुंबई, दि. १५ : राज्यातील एसटी प्रवाशांसाठी मोठी बातमी असून महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या ताफ्यात आणखी ५ हजार नव्या ‘लालपरी’ दाखल होण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे. या बसेसच्या खरेदीसाठीची निविदा प्रक्रिया पूर्ण झाली असून, सर्वांत कमी दराची निविदा टाटा मोटर्सने सादर केली आहे. नव्या बसेसच्या माध्यमातून जुन्या वाहनांवरील वाढता ताण कमी करण्यासोबतच ग्रामीण भागातील प्रवाशांना अधिक नियमित आणि विश्वासार्ह सेवा देण्याचे महामंडळाचे नियोजन आहे.
परिवहन मंत्री तथा एसटी महामंडळाचे अध्यक्ष प्रताप सरनाईक यांनी ही माहिती दिली. नव्या बसेसच्या गुणवत्तेबाबत कोणतीही तडजोड केली जाणार नसल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
जुन्या बसेस बदलण्याला वेग
एसटीच्या ताफ्यातील अनेक जुन्या बसेस सेवेतून हळूहळू बाहेर पडणार असल्याने नव्या वाहनांची आवश्यकता निर्माण झाली आहे. पुढील सहा महिन्यांत सुमारे ५ हजारांहून अधिक जुन्या बसेस प्रवासी सेवेतून कालबाह्य होणार आहेत. अशा परिस्थितीत ५ हजार नव्या ‘लालपरी’ दाखल झाल्यास ताफ्याची क्षमता टिकवून ठेवण्यास मदत होणार आहे.
नव्या बसेस आल्याने जुन्या आणि वारंवार बिघाड होणाऱ्या वाहनांवरील अवलंबित्व कमी होईल. त्याचा परिणाम बसफेऱ्यांची उपलब्धता आणि प्रवाशांच्या प्रवासाच्या सोयीवर होण्याची अपेक्षा आहे.
ग्रामीण महाराष्ट्रातील अनेक गावांसाठी एसटी ही आजही दैनंदिन प्रवासाचे प्रमुख साधन आहे. त्यामुळे नव्या वाहनांची भर केवळ ताफा वाढविण्यापुरती मर्यादित न राहता ग्रामीण भागातील वाहतूक व्यवस्था अधिक सक्षम करण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाची ठरणार आहे.
२ बाय २ आसनांच्या बसेस ताफ्यात दाखल
एसटी महामंडळाने यापूर्वीच ताफ्याच्या आधुनिकीकरणाला सुरुवात केली आहे. २ बाय २ आसन व्यवस्थेच्या २ हजार ६४० ‘लालपरी’ बसेस ताफ्यात दाखल झाल्या आहेत.
याशिवाय ३ बाय २ आसन व्यवस्थेच्या ३ हजार ‘राजमाता जिजाऊ’ बसेस समाविष्ट करण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. त्यामुळे आगामी काळात एसटीच्या ताफ्यात जुन्या वाहनांची जागा नव्या आणि तुलनेने आधुनिक बसेस घेणार आहेत.
या बदलामुळे प्रवाशांना अधिक चांगल्या स्थितीतील वाहने उपलब्ध करून देणे तसेच वारंवार होणारे वाहनांचे बिघाड कमी करणे शक्य होईल, असा महामंडळाचा प्रयत्न आहे.
‘मागेल त्याला बसफेरी’ देण्याचा प्रयत्न
नव्या ५ हजार बसेस ताफ्यात आल्यानंतर प्रवाशांच्या मागणीनुसार बसफेऱ्या उपलब्ध करून देण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. विशेषतः ज्या मार्गांवर प्रवाशांची मागणी असूनही पुरेशा बसफेऱ्या उपलब्ध होत नाहीत, अशा ठिकाणी नव्या वाहनांचा उपयोग होण्याची शक्यता आहे.
परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी ‘मागेल त्याला बसफेरी’ उपलब्ध करून देण्याच्या प्रयत्नाबाबत भूमिका मांडली आहे. मात्र, संबंधित बसफेरी तोट्यात चालू नये, यासाठी मागणी करणाऱ्यांनी त्या फेरीच्या आर्थिक व्यवहार्यतेची हमी घेणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले आहे.
टाटा मोटर्सची सर्वांत कमी दराची निविदा
५ हजार नव्या ‘लालपरी’च्या खरेदीसाठी झालेल्या निविदा प्रक्रियेत टाटा मोटर्सने सर्वांत कमी दराचा देकार सादर केला आहे. या प्रक्रियेमुळे नव्या बसेसच्या खरेदीचा पुढील मार्ग निश्चित झाला आहे.
प्रवाशांच्या सुरक्षिततेशी संबंधित बाबींमध्ये कोणतीही तडजोड केली जाणार नसल्याचे मंत्री सरनाईक यांनी सांगितले आहे. त्यामुळे नव्या वाहनांच्या गुणवत्तेला विशेष महत्त्व दिले जाणार आहे.
डिझेल बसेसनंतर ई-बसेसवर भर
५ हजार ‘लालपरी’चा टप्पा एसटीच्या पारंपरिक डिझेल बसताफ्यासाठी महत्त्वाचा मानला जात आहे. यानंतर महामंडळ पर्यावरणपूरक ई-बसेसच्या दिशेने अधिक वेगाने वाटचाल करण्याच्या तयारीत आहे.
एकीकडे प्रवाशांची वाढती गरज लक्षात घेऊन ताफ्याची क्षमता वाढविणे आणि दुसरीकडे पर्यावरणपूरक वाहतुकीकडे संक्रमण करणे, अशी दुहेरी दिशा एसटीच्या आधुनिकीकरणात दिसून येत आहे.
राज्यातील लाखो प्रवाशांच्या दैनंदिन प्रवासाशी जोडलेल्या एसटीच्या ताफ्यात होणारी ही वाढ त्यामुळे महत्त्वाची ठरणार आहे. नव्या बसेस प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाल्यानंतर त्यांचा वापर कोणत्या मार्गांवर आणि किती प्रमाणात केला जातो, यावर ग्रामीण तसेच शहरी प्रवाशांच्या सेवेत होणारी सुधारणा मोठ्या प्रमाणात अवलंबून राहणार आहे.
