ठाणे जिल्ह्यातून सर्वाधिक ५२ अर्ज; यंदा स्पर्धेची व्याप्ती राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर
मुंबई, दि. १४ : सार्वजनिक गणेशोत्सवाला सांस्कृतिक आणि सामाजिक उपक्रमांची जोड देणाऱ्या मंडळांसाठी आयोजित करण्यात आलेल्या राज्यस्तरीय स्पर्धेला यंदा चांगला प्रतिसाद मिळाला आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या पु. ल. देशपांडे महाराष्ट्र कला अकादमी आणि सांस्कृतिक कार्य विभागाच्या पुढाकाराने होणाऱ्या **‘महाराष्ट्र राज्य उत्कृष्ट सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ स्पर्धा २०२६’**साठी राज्यातील विविध भागांतून ४३२ अर्ज दाखल झाले आहेत. यामध्ये ठाणे जिल्हा ५२ अर्जांसह आघाडीवर आहे.
गेल्या वर्षापासून या स्पर्धेची व्याप्ती तालुकास्तरापर्यंत वाढवण्यात आली आहे. त्यामुळे शहरांपुरता मर्यादित न राहता विविध भागांतील गणेशोत्सव मंडळांना आपले सांस्कृतिक आणि सामाजिक उपक्रम मांडण्याची संधी मिळत आहे.
यंदाच्या स्पर्धेचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे तिचा विस्तार प्रथमच राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय पातळीवर करण्यात आला आहे. राष्ट्रीय स्तरासाठी देशातील विविध शहरांमधून अर्ज येत आहेत, तर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर जपान, श्रीलंका, जर्मनी, नायजेरिया आणि सिंगापूर यांसह विविध देशांतील मंडळांनी सहभाग नोंदवला आहे.
राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेसाठी अर्ज करण्याची अंतिम मुदत २५ सप्टेंबर २०२६ आहे. संबंधित मंडळांना गेल्या वर्षभरात राबवलेल्या गणेशोत्सव व सांस्कृतिक उपक्रमांसह यंदाच्या उत्सवाची छायाचित्रे जिओटॅगसह सादर करावी लागणार आहेत.
प्रत्यक्ष पाहणीपासून ऑनलाइन परीक्षणापर्यंत
स्पर्धेचे परीक्षण विविध टप्प्यांत केले जाणार आहे. तालुका आणि जिल्हास्तरीय समित्यांकडून सहभागी मंडळांना प्रत्यक्ष भेटी दिल्या जातील. या वेळी मंडळांनी सादर केलेली कागदपत्रे, वर्षभरातील उपक्रमांचे अहवाल, छायाचित्रे आणि चित्रफिती यांची तपासणी केली जाणार आहे.
सांस्कृतिक स्पर्धा, स्थानिक संस्कृती आणि वारशाचे जतन, भाविकांसाठी उपलब्ध केलेल्या सुविधा, विद्यार्थी, महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी राबविलेले उपक्रम यांचाही परीक्षणात विचार केला जाणार आहे.
पर्यावरणपूरक गणेशमूर्ती आणि सजावट, प्रदूषण नियंत्रणासाठी केलेले प्रयत्न तसेच उत्सवकाळाबरोबरच वर्षभर सुरू असलेले सामाजिक उपक्रम यांनाही महत्त्व दिले जाणार आहे.
परीक्षण प्रक्रियेत अधिक पारदर्शकता आणण्यासाठी निकाल नोंदवण्याची पद्धत ऑनलाइन करण्यात आली आहे. परीक्षकांना जिओटॅग केलेल्या छायाचित्रांच्या आधारे आपले मूल्यमापन सादर करावे लागणार आहे. त्यामुळे परीक्षणाची नोंद आणि त्यावरील देखरेख अधिक प्रभावीपणे करता येणार आहे.
विजेत्यांसाठी लाखोंची पारितोषिके
तालुकास्तरावरील प्रथम क्रमांकाच्या मंडळाला २५ हजार रुपये पारितोषिक मिळणार आहे. जिल्हास्तरावर प्रथम, द्वितीय आणि तृतीय क्रमांकासाठी अनुक्रमे ५० हजार, ४० हजार आणि ३० हजार रुपये दिले जाणार आहेत.
राज्य, राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील प्रथम तीन क्रमांकांच्या विजेत्यांसाठी अनुक्रमे ७.५ लाख, ५ लाख आणि २.५ लाख रुपये अशी पारितोषिकांची रचना करण्यात आली आहे.
दरम्यान, गणेशभक्तांना घरबसल्या विविध सार्वजनिक तसेच घरगुती गणपतींचे दर्शन घेता यावे, यासाठी तयार करण्यात आलेले विशेष संकेतस्थळ १४ सप्टेंबरपासून खुले होणार आहे. गणेशोत्सव संकेतस्थळ या माध्यमातून सार्वजनिक मंडळांना आपल्या गणपतीचे थेट आणि विनामूल्य दर्शन जगभरातील भाविकांपर्यंत पोहोचवता येणार आहे. घरगुती गणपतींची छायाचित्रेही या माध्यमातून उपलब्ध करून देता येतील.
सांस्कृतिक कार्यमंत्री ॲड. आशिष शेलार यांनी राज्य महोत्सवाशी संबंधित सर्व उपक्रमांमध्ये गणेशोत्सव मंडळे आणि नागरिकांनी मोठ्या संख्येने सहभागी व्हावे, असे आवाहन केले आहे.
राज्यातील स्पर्धेपासून देशाबाहेरील गणेशोत्सव मंडळांपर्यंत वाढलेला सहभाग पाहता, सार्वजनिक गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून महाराष्ट्राची सांस्कृतिक ओळख व्यापक पातळीवर पोहोचवण्याचा प्रयत्न या उपक्रमातून होताना दिसत आहे.
