एप्रिल–ऑगस्ट कालावधीतही १०.३ टक्के वाढ; हस्तकला उत्पादनांच्या निर्यातीत सर्वाधिक तेजी
नवी दिल्ली, दि. १८ : जागतिक बाजारपेठेतील मागणी आणि विविध उत्पादन विभागांतील वाढीच्या पार्श्वभूमीवर भारताच्या वस्त्रोद्योग निर्यातीने ऑगस्ट २०२६ मध्ये चांगली कामगिरी नोंदवली आहे. या महिन्यात वस्त्रोद्योगातून झालेली एकूण निर्यात २९,७७६ कोटी रुपयांवर पोहोचली. ऑगस्ट २०२५ मधील २५,६५६ कोटी रुपयांच्या तुलनेत यंदा निर्यातीत १६.१ टक्के वाढ झाली आहे.
केवळ एका महिन्यापुरती ही वाढ मर्यादित नसून चालू आर्थिक वर्षाच्या पहिल्या पाच महिन्यांतही वस्त्रोद्योगाच्या निर्यातीचा वेग कायम राहिला आहे. एप्रिल ते ऑगस्ट २०२६ या कालावधीत भारताने १.४३ लाख कोटी रुपयांची वस्त्रोद्योग उत्पादने परदेशात पाठवली. मागील वर्षाच्या याच कालावधीच्या तुलनेत ही वाढ १०.३ टक्के आहे.
प्रमुख वस्त्रोद्योग विभागांची कामगिरी
ऑगस्ट महिन्यात कापूस आणि इतर पारंपरिक वस्त्रोद्योगाशी संबंधित उत्पादनांच्या निर्यातीला चांगली चालना मिळाली. सूत, कापड, तयार वस्तू आणि हातमाग उत्पादनांच्या निर्यातीत २४.१ टक्के वाढ झाली.
मानवनिर्मित तंतूंवर आधारित वस्त्रोद्योग उत्पादनांनीही निर्यातवाढीत महत्त्वाची भूमिका बजावली. मानवनिर्मित सूत, कापड आणि तयार वस्तूंच्या निर्यातीत ऑगस्टमध्ये १९.९ टक्के वाढ नोंदवण्यात आली.
गालिचे आणि हस्तकला उत्पादनांच्या बाजारपेठेतही भारतीय उत्पादनांना वाढता प्रतिसाद मिळत असल्याचे आकडेवारीतून दिसून येते. गालिच्यांच्या निर्यातीत १५ टक्के, तर हाताने तयार केलेल्या गालिच्यांव्यतिरिक्त इतर हस्तकला उत्पादनांच्या निर्यातीत तब्बल ४१.४ टक्के वाढ झाली.
तयार कपड्यांच्या निर्यातीतही वाढीचा कल कायम राहिला. ऑगस्ट २०२६ मध्ये या विभागाच्या निर्यातीत ६.१ टक्के वाढ नोंदवण्यात आली.
एप्रिल ते ऑगस्टमध्येही वाढ कायम
चालू आर्थिक वर्षाच्या एप्रिल ते ऑगस्ट या पाच महिन्यांचा विचार करता विविध विभागांची निर्यात कामगिरी पुढीलप्रमाणे राहिली—
- कापड उत्पादनांची निर्यात : १८.० टक्के वाढ
- मानवनिर्मित वस्त्रोद्योग उत्पादनांची निर्यात : १३.६ टक्के वाढ
- गालिच्यांची निर्यात : ११.९ टक्के वाढ
- हस्तकला उत्पादनांची निर्यात : ४४.० टक्के वाढ
यातील हस्तकला उत्पादनांच्या निर्यातीत झालेली ४४ टक्क्यांची वाढ विशेष लक्षवेधी ठरली आहे. त्यामुळे वस्त्रोद्योग निर्यातीतील पारंपरिक उत्पादनांसोबतच विविध मूल्यवर्धित उत्पादनांची परदेशी बाजारपेठेतील मागणी वाढत असल्याचे चित्र दिसते.
निर्यातवाढीचे व्यापक परिणाम
वस्त्रोद्योग हा रोजगारनिर्मिती आणि उत्पादन क्षेत्रासाठी महत्त्वाचा उद्योग मानला जातो. निर्यातीत सातत्याने वाढ झाल्यास उत्पादन साखळीतील विविध घटकांना त्याचा फायदा होण्याची शक्यता असते. त्यात सूत आणि कापड निर्मितीपासून तयार कपडे, गालिचे आणि हस्तकला उत्पादनांपर्यंतच्या क्षेत्रांचा समावेश आहे.
निर्यातदारांसाठी नव्या बाजारपेठांमध्ये प्रवेश, उत्पादनांमध्ये अधिक मूल्यवर्धन आणि बाजारपेठांचे वैविध्य वाढविण्याच्या प्रयत्नांनाही या काळात महत्त्व प्राप्त झाले आहे. विविध वस्त्रोद्योग विभागांमध्ये एकाच वेळी वाढ नोंदवली जाणे हे या क्षेत्रातील उत्पादनांची परदेशी बाजारपेठेतील उपस्थिती विस्तारत असल्याचे दर्शवते.
ऑगस्टमधील वाढ आणि एप्रिल–ऑगस्टमधील एकत्रित कामगिरी पाहता, भारतीय वस्त्रोद्योगाने चालू आर्थिक वर्षाच्या सुरुवातीच्या महिन्यांत निर्यातीत सकारात्मक गती कायम ठेवली आहे. पुढील महिन्यांमध्ये ही वाढ कितपत टिकते, यावर वर्षभराच्या वस्त्रोद्योग निर्यातीच्या एकूण कामगिरीचे चित्र अधिक स्पष्ट होणार आहे.
