बांधावर जाऊन पिकांची पाहणी; पुढील दहा महिने शेतकऱ्यांसाठी आव्हान असल्याचा दावा
लातूर : पावसाच्या दीर्घ खंडामुळे मराठवाड्यातील अनेक भागांमध्ये खरीप पिकांचे मोठे नुकसान झाल्याचा दावा करत राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) पक्षाचे आमदार रोहित पवार यांनी सरकारकडे तातडीच्या मदतीची मागणी केली आहे. धाराशिव आणि बीडनंतर लातूर जिल्ह्यातील किनगाव येथे पोहोचलेल्या पवारांनी शेतांच्या बांधावर जाऊन पिकांची प्रत्यक्ष पाहणी केली. या दौऱ्यात शेतकऱ्यांकडून नुकसान, पंचनामे आणि शासकीय मदतीबाबतच्या अडचणी जाणून घेत त्यांनी शक्तीपीठ महामार्गासारख्या विकास प्रकल्पांसाठी प्रस्तावित निधी दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांच्या मदतीसाठी वापरण्याची मागणी केली.
खरीप हंगामावर पावसाअभावी मोठा परिणाम
रोहित पवार यांच्या म्हणण्यानुसार, मराठवाड्यातील अनेक भागांत खरीप पिकांचे ७५ टक्क्यांहून अधिक नुकसान झाले आहे. पावसाची अपेक्षित साथ न मिळाल्याने उभ्या पिकांचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणात घटण्याची परिस्थिती निर्माण झाली असून, पुढील रब्बी हंगामाबाबतही शेतकऱ्यांच्या अपेक्षा मावळल्या आहेत.
पिकांचे नुकसान हे केवळ यंदाच्या उत्पन्नापुरते मर्यादित नसून त्याचा परिणाम जनावरांच्या चाऱ्यावर आणि ग्रामीण भागातील पाणी उपलब्धतेवरही होण्याची शक्यता असल्याचे पवार यांनी म्हटले आहे. त्यामुळे आगामी काळात शेतकरी कुटुंबांचा उदरनिर्वाह कसा चालणार, हा गंभीर प्रश्न असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
किनगावमध्ये शेतकऱ्यांनी मांडल्या अडचणी
धाराशिव आणि बीड जिल्ह्यांतील पाहणीनंतर रोहित पवार लातूर जिल्ह्यातील किनगाव येथे दाखल झाले. तेथे त्यांनी शेतकऱ्यांशी थेट संवाद साधत पिकांची स्थिती जाणून घेतली.
यावेळी स्थानिक शेतकऱ्यांनी नुकसान झाल्यानंतरही पंचनामे करण्यात येत नसल्याची आणि मदत मिळत नसल्याची नाराजी व्यक्त केल्याचे वृत्त आहे. प्रत्यक्ष शेतात जाऊन नुकसान पाहिल्यानंतर पवार यांनी या परिस्थितीचा अहवाल वरिष्ठ पातळीवर मांडण्याची भूमिका घेतली आहे.
तातडीची मदत आणि दुष्काळ जाहीर करण्याची मागणी
रोहित पवार यांनी मराठवाड्यातील परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर सरकारने विलंब न करता दुष्काळ जाहीर करावा आणि शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत उपलब्ध करून द्यावी, अशी मागणी केली आहे. यापूर्वीही त्यांनी तालुकानिहाय पर्जन्यमान आणि प्रत्यक्ष शेतीस्थितीचा विचार करून दुष्काळसदृश परिस्थिती निश्चित करण्याची मागणी केली होती.
२० सप्टेंबरच्या दौऱ्यादरम्यान त्यांनी शेतकऱ्यांना हेक्टरी ५० हजार रुपये आणि शेतीचे काम उपलब्ध नसलेल्या मजुरांच्या कुटुंबांना २५ हजार रुपये मदत देण्याची मागणी केल्याचे वृत्त आहे. जनावरांच्या चाऱ्याचा प्रश्न लक्षात घेऊन चारा छावण्या तातडीने सुरू करण्याची मागणीही त्यांनी केली आहे.
‘शक्तीपीठ’च्या निधीचा प्रश्न ऐरणीवर
दुष्काळी परिस्थितीत मोठ्या विकास प्रकल्पांवरील खर्चाच्या प्राधान्यक्रमाचा मुद्दाही रोहित पवार यांनी उपस्थित केला आहे. शक्तीपीठ महामार्गासाठी प्रस्तावित निधीचा वापर सध्या संकटात असलेल्या शेतकऱ्यांना मदत देण्यासाठी करावा, अशी त्यांची मागणी आहे. शक्तीपीठ महामार्गाबाबत पवार यांची यापूर्वीही भूमिका विरोधाची राहिली आहे.
दरम्यान, शक्तीपीठ महामार्गाच्या खर्चाबाबत सत्ताधारी आणि विरोधकांकडून वेगवेगळ्या भूमिका मांडल्या जात आहेत. महसूलमंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांनी अलीकडेच या प्रकल्पाचा आराखडा तयार करताना शासनाचा खर्च नियंत्रित ठेवण्यावर भर दिल्याचे म्हटले आहे. त्यामुळे प्रकल्पासाठीचा निधी दुष्काळ निवारणाकडे वळवण्याची पवारांची मागणी ही सध्याच्या राजकीय चर्चेतील एक स्वतंत्र भूमिका आहे.
पुढील दहा महिन्यांच्या उदरनिर्वाहाचा प्रश्न
खरीप हंगाम हातातून गेल्यानंतर रब्बीची शक्यताही कमी झाली, तर ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर त्याचा व्यापक परिणाम होऊ शकतो. शेतीतील उत्पन्न घटल्याने शेतमजुरांच्या रोजगारावर, जनावरांच्या चाऱ्यावर आणि ग्रामीण कुटुंबांच्या दैनंदिन खर्चावरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
याच पार्श्वभूमीवर प्रत्यक्ष नुकसानग्रस्त भागांची पाहणी करून शेतकऱ्यांच्या समस्या सरकारसमोर मांडण्याचा पवारांचा दौरा सुरू आहे. आता या पाहणीच्या पार्श्वभूमीवर शासनाकडून पंचनामे, दुष्काळी उपाययोजना आणि आर्थिक मदतीबाबत कोणते निर्णय घेतले जातात, याकडे मराठवाड्यातील शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.
