राहुल गांधींच्या ‘छात्रों की गूंज’ कार्यक्रमामुळे राजकीय चर्चेला उधाण; सण-उत्सवांच्या पार्श्वभूमीवर पोलिसांचा प्रतिबंधात्मक निर्णय
पुणे, दि. १८ : आगामी सण, विविध सामाजिक-राजकीय कार्यक्रम, मोर्चे आणि आंदोलनांच्या पार्श्वभूमीवर पुणे शहरातील कायदा-सुव्यवस्था कायम ठेवण्यासाठी पोलिसांनी पुढील दोन आठवड्यांसाठी प्रतिबंधात्मक आदेश लागू केले आहेत. या काळात पाच किंवा त्यापेक्षा अधिक व्यक्तींना एकत्र येण्यासाठी तसेच मोर्चा, रॅली, निदर्शने किंवा मिरवणूक काढण्यासाठी पोलिसांची पूर्वपरवानगी आवश्यक राहणार आहे. या आदेशाच्या कालावधीतच लोकसभेचे विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांच्या नियोजित कार्यक्रमामुळे या निर्णयाची राजकीय वर्तुळातही चर्चा सुरू झाली आहे.
पुणे शहर पोलीस आयुक्तालयाच्या हद्दीत १८ ऑगस्ट रोजी मध्यरात्री १२.०१ वाजल्यापासून ३१ ऑगस्ट रोजी मध्यरात्री १२ वाजेपर्यंत हे निर्बंध लागू राहतील. पोलीस उपआयुक्त (विशेष शाखा) डॉ. प्रशांत अमृतकर यांनी महाराष्ट्र पोलीस कायदा, १९५१ मधील कलम ३७ अंतर्गत प्रतिबंधात्मक आदेश जारी केला आहे.
या आदेशामुळे सार्वजनिक ठिकाणी पाच किंवा त्यापेक्षा जास्त व्यक्तींनी एकत्र येताना पोलिसांची परवानगी घेणे आवश्यक आहे. परवानगीशिवाय मोर्चा, रॅली, आंदोलन, निदर्शने किंवा मिरवणूक काढल्यास संबंधितांवर महाराष्ट्र पोलीस कायद्यातील कलम १३५नुसार कारवाई होऊ शकते.
शस्त्रे, ज्वलनशील पदार्थ आणि चिथावणीखोर कृत्यांवर निर्बंध
प्रतिबंधात्मक आदेशाच्या कालावधीत सार्वजनिक ठिकाणी शस्त्रे, लाठ्या-काठ्या, दगड, स्फोटक किंवा ज्वलनशील पदार्थ बाळगण्यास मनाई करण्यात आली आहे. सामाजिक शांतता किंवा सार्वजनिक सुव्यवस्थेला बाधा पोहोचेल, अशा प्रकारची कृत्येही करता येणार नाहीत.
पुतळे जाळणे, चिथावणीखोर घोषणाबाजी करणे किंवा तणाव निर्माण करणाऱ्या कृती करण्यास प्रतिबंध राहणार आहे. तसेच समाजात अफवा किंवा गैरसमज पसरवणारे संदेश, भडकाऊ भाषणे अथवा कायदा-सुव्यवस्थेवर परिणाम करणारे व्हिडिओ सामाजिक माध्यमांवर प्रसारित केल्यास संबंधितांवर कारवाई केली जाऊ शकते.
कर्तव्यावर असलेले पोलीस आणि शासकीय कर्मचारी या आदेशातील काही निर्बंधांमधून वगळण्यात आले आहेत. तसेच ३.५ फुटांपर्यंतची काठी बाळगणाऱ्या सुरक्षारक्षकांनाही संबंधित तरतुदीनुसार सूट देण्यात आली आहे.
सण-उत्सव आणि आंदोलनांच्या पार्श्वभूमीवर निर्णय
नारळी पौर्णिमा, रक्षाबंधन आणि ईद-ए-मिलाद यांसारखे सण याच कालावधीत येत आहेत. त्याचबरोबर विविध संघटनांकडून मोर्चे, निदर्शने आणि इतर सार्वजनिक कार्यक्रम होण्याची शक्यता आहे. अतिक्रमण हटाव मोहिमांसारख्या कारवायांच्या वेळीही गर्दी किंवा विरोधामुळे परिस्थिती तणावपूर्ण होऊ नये, यासाठी पोलिसांनी खबरदारीचा उपाय म्हणून हे निर्बंध लागू केले आहेत.
प्रतिबंधात्मक आदेशाचा उद्देश नागरिकांच्या नियमित हालचालींवर पूर्ण बंदी घालणे नसून, सार्वजनिक ठिकाणी होणाऱ्या संभाव्य गर्दीवर नियंत्रण ठेवणे आणि अनुचित घटना टाळणे हा आहे. मात्र सार्वजनिक कार्यक्रम आयोजित करणाऱ्या आयोजकांना पोलिसांची परवानगी घेण्याची प्रक्रिया पूर्ण करावी लागणार आहे.
राहुल गांधींच्या पुणे दौऱ्यामुळे उत्सुकता
दरम्यान, या प्रतिबंधात्मक आदेशाच्या कालावधीत लोकसभेचे विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांचा विद्यार्थ्यांशी संवाद साधणारा ‘छात्रों की गूंज’ हा कार्यक्रम नियोजित असल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यामुळे या कार्यक्रमासाठी पोलिसांकडून कोणती भूमिका घेतली जाणार, याकडे राजकीय आणि सामाजिक क्षेत्राचे लक्ष लागले आहे.
जमावबंदी लागू असताना मोठ्या संख्येने नागरिक किंवा विद्यार्थी एकत्र येण्याची शक्यता असलेल्या कार्यक्रमांसाठी परवानगीचा मुद्दा महत्त्वाचा ठरणार आहे. त्यामुळे राहुल गांधी यांच्या प्रस्तावित कार्यक्रमाबाबत पोलिसांकडून काय निर्णय घेतला जातो, यावर पुढील चित्र स्पष्ट होणार आहे.
पुणे शहरातील आगामी सण, सार्वजनिक कार्यक्रम आणि राजकीय हालचालींच्या पार्श्वभूमीवर लागू करण्यात आलेल्या या आदेशामुळे पुढील काही दिवसांत पोलिसांच्या परवानगी प्रक्रियेला आणि सार्वजनिक कार्यक्रमांच्या नियोजनाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
