रामतीर्थावर वैदिक मंत्रोच्चार आणि शंखनादात सोहळा; संत-महंतांसह राज्यातील प्रमुख नेत्यांची उपस्थिती
नाशिक, दि. ३१ : आगामी नाशिक-त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थ कुंभपर्वाच्या पार्श्वभूमीवर नाशिकमध्ये धार्मिक कार्यक्रमांना औपचारिक सुरुवात झाली. रामतीर्थ येथे राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते भगव्या धर्मध्वजेचे आरोहण करण्यात आले. यज्ञाहुती, गोदावरी पूजन आणि वैदिक मंत्रोच्चारांच्या वातावरणात पार पडलेल्या या सोहळ्याला विविध आखाड्यांचे महंत, धर्माचार्य, साधू-संत तसेच राज्यातील मंत्री, लोकप्रतिनिधी आणि वरिष्ठ प्रशासकीय अधिकारी उपस्थित होते.
बारा वर्षांनी येणाऱ्या सिंहस्थ कुंभपर्वाच्या स्वागतासाठी झालेल्या या कार्यक्रमामुळे गोदातीरावर धार्मिक उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले. धर्मध्वजारोहणानंतर शंखनाद आणि मंगलवाद्यांच्या गजरात उपस्थितांनी आगामी कुंभपर्वाच्या आयोजनाची नांदी अनुभवली.
यज्ञाहुतीनंतर गोदावरी पूजन आणि ध्वजारोहण
कार्यक्रमाची सुरुवात धार्मिक विधींनी झाली. राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी यज्ञकुंडात आहुती अर्पण केली. त्यानंतर गोदावरी नदीचे विधिवत पूजन करून धर्मध्वजेला वंदन केले. पुरोहितांच्या मंत्रोच्चारात त्यांच्या हस्ते भगव्या धर्मध्वजेचे आरोहण करण्यात आले. ध्वज फडकताच रामतीर्थ परिसरात शंखनाद झाला. त्यानंतर मंगलवाद्यांच्या साथीने मंत्रपुष्पांजली अर्पण करण्यात आली.
या सोहळ्यात उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे, उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार, केंद्रीय आयुष तसेच आरोग्य व कुटुंब कल्याण राज्यमंत्री प्रतापराव जाधव, पालकमंत्री गिरीश महाजन, अन्न, नागरी पुरवठा व ग्राहक संरक्षण मंत्री छगन भुजबळ, पाणीपुरवठा व स्वच्छता मंत्री गुलाबराव पाटील, शालेय शिक्षण मंत्री दादाजी भुसे, पणन व राजशिष्टाचार मंत्री जयकुमार रावल, वस्त्रोद्योग मंत्री संजय सावकारे, अन्न व औषध प्रशासन तथा विशेष सहाय्य मंत्री नरहरी झिरवाळ आणि मत्स्यव्यवसाय व बंदरे मंत्री नितेश राणे उपस्थित होते.
महापौर हिमगौरी आडके-आहेर, खासदार राजाभाऊ वाजे, भास्कर भगरे आणि डॉ. शोभा बच्छाव यांच्यासह अन्य लोकप्रतिनिधींनीही कार्यक्रमाला हजेरी लावली.
आखाड्यांचे महंत आणि धर्माचार्यांची उपस्थिती
धर्मध्वजारोहण सोहळ्याला विविध आखाड्यांचे प्रतिनिधी आणि संत-महंत उपस्थित असल्याने धार्मिक परंपरांचा संगम पाहायला मिळाला. जगद्गुरू श्रीमद् रामानंदाचार्य नरेंद्राचार्य महाराज, श्रीमहंत ज्ञानदास महाराज, मंगलपीठाधीश्वर श्री १००८ माधवाचार्य महाराज, अखिल भारतीय आखाडा परिषदेचे अध्यक्ष श्रीमहंत रवींद्रपुरी महाराज, श्री पंच निर्मोही अग्नी आखाड्याचे श्रीमहंत राजेंद्रदास महाराज यांच्यासह महंत संजयदास महाराज, श्रीमहंत मुरलीदास महाराज, श्रीमहंत वैष्णवदास महाराज उपस्थित होते.
पंच दिगंबर अग्नी आखाड्याचे श्रीमहंत माधवदास महाराज, श्रीमहंत मोहनदास महाराज, महंत भक्तिचरणदास महाराज आणि महंत रामस्नेही महाराज यांच्यासह विविध आखाड्यांतील साधू-संतांनीही या सोहळ्यात सहभाग घेतला. धार्मिक विधींचे पौरोहित्य पुरोहित संघाचे सतीश शुक्ल आणि अध्यक्ष चंद्रशेखर पंचाक्षरी यांनी केले.
सिंहस्थाच्या आयोजनासाठी प्रशासकीय तयारीला वेग
सिंहस्थ कुंभपर्वाच्या निमित्ताने नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे देशभरातून मोठ्या संख्येने भाविक दाखल होण्याची अपेक्षा आहे. या पार्श्वभूमीवर पायाभूत सुविधा, स्वच्छता, वाहतूक नियंत्रण, सुरक्षितता आणि नागरी सुविधांचे नियोजन महत्त्वाचे ठरणार आहे. धार्मिक परंपरांचे जतन करत भाविकांना आवश्यक सुविधा उपलब्ध करून देण्याचे आव्हान प्रशासनासमोर असेल.
या कार्यक्रमाला आमदार सुहास कांदे, गोकुळ गिते, राहुल ढिकले, देवयानी फरांदे, सीमा हिरे, सरोज अहिरे आणि दिलीप बनकर उपस्थित होते. विभागीय आयुक्त डॉ. प्रवीण गेडाम, सिंहस्थ कुंभमेळा प्राधिकरणाचे आयुक्त शेखर सिंह, उपमहापौर विलास शिंदे, महानगरपालिका आयुक्त मनीषा खत्री, नाशिक महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाचे महानगर आयुक्त जलज शर्मा आणि जिल्हाधिकारी आयुष प्रसाद यांच्यासह वरिष्ठ अधिकारीही उपस्थित होते.
सार्वजनिक बांधकाम विभागाच्या मुख्य अभियंता अरुंधती शर्मा, अधीक्षक अभियंता देवेंद्र पवार, प्राधिकरणाचे अतिरिक्त आयुक्त कमलाकर रणदिवे आणि प्रमोद पवार यांनीही कार्यक्रमात सहभाग घेतला.
धर्मध्वजेवरील चिन्हांचे धार्मिक महत्त्व
सिंहस्थासाठी तयार करण्यात आलेल्या धर्मध्वजेवर विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक प्रतीकांचा समावेश आहे. ध्वजावरील अमृतकुंभ हे अमरत्व, मुक्ती आणि देवीशक्तीचे प्रतीक मानले जाते. ओमकारातून विश्वव्यापकता आणि सकारात्मकतेचा भाव व्यक्त होतो, तर ‘श्री’ हे अक्षर विजय आणि मांगल्याचे प्रतीक आहे.
ध्वजावर असलेले बारा रेशमी गोंडे सामाजिक एकता आणि संघशक्ती दर्शवतात. एक घंटा आणि तीन घुंगरू नाद तसेच ब्रह्मनादाचे प्रतीक म्हणून देण्यात आले आहेत. ध्वजाच्या दुसऱ्या बाजूला गोदावरीचे वाहन मानली जाणारी मगर तसेच सूर्य आणि चंद्राची शुभचिन्हे अंकित करण्यात आली आहेत.
रामतीर्थावर झालेल्या धर्मध्वजारोहणामुळे आगामी नाशिक-त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थ कुंभपर्वाची धार्मिक पार्श्वभूमी अधोरेखित झाली आहे. आता या महापर्वासाठी आवश्यक सुविधा आणि व्यवस्थापनाची तयारी कशी आकार घेते, याकडे भाविकांसह नाशिककरांचे लक्ष लागले आहे.
