महापरिनिर्वाण दिनाच्या तयारीचा मुख्यमंत्र्यांकडून आढावा; इंदू मिल स्मारकासाठी निधीची कमतरता भासू देणार नसल्याचेही स्पष्ट
मुंबई, दि. १९ : मुंबईतील दादर रेल्वे स्थानकाला ‘चैत्यभूमी’ हे नाव देण्याच्या प्रक्रियेला आता गती मिळण्याची चिन्हे आहेत. राज्य सरकारने या नामकरणाला यापूर्वीच तत्त्वतः मान्यता दिली असून, केंद्र सरकारकडून मिळालेल्या मार्गदर्शनानुसार विधिमंडळाच्या आगामी अधिवेशनात आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण केली जाणार असल्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी स्पष्ट केले. दरम्यान, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या महापरिनिर्वाण दिनानिमित्त चैत्यभूमी येथे येणाऱ्या अनुयायांसाठी सुरक्षा, वाहतूक, आरोग्य आणि मूलभूत सुविधांचे नियोजन करण्याचे निर्देशही त्यांनी प्रशासनाला दिले.
महापरिनिर्वाण दिनाच्या तयारीचा आढावा घेण्यासाठी विधानभवनातील मंत्रिमंडळ सभागृहात मुख्यमंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखाली बैठक झाली. उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे, उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार, नगरविकास राज्यमंत्री माधुरी मिसाळ, गृह राज्यमंत्री योगेश कदम, माजी मंत्री संजय बनसोडे, समन्वय समितीचे सरचिटणीस नागसेन कांबळे, भाई गिरकर यांच्यासह विविध विभागांचे सचिव, वरिष्ठ पोलीस अधिकारी, रेल्वे आणि मुंबई महापालिकेचे प्रतिनिधी तसेच बौद्ध संघटनांचे पदाधिकारी उपस्थित होते.
दादर स्थानकाच्या नामकरणासाठी अधिवेशनात पुढील पाऊल
दादर रेल्वे स्थानकाचे ‘चैत्यभूमी’ असे नामकरण करण्याची मागणी अनेक वर्षांपासून केली जात आहे. या प्रस्तावाला राज्य सरकारने तत्त्वतः संमती देऊन केंद्राकडे पत्रव्यवहारही केला आहे. मात्र, नामकरणाच्या प्रक्रियेत विधिमंडळाच्या समितीशी संबंधित बाबींवर केंद्राकडून मार्गदर्शन मिळाल्यानंतर पुढील कार्यवाहीचा मार्ग निश्चित झाला आहे.
विधिमंडळाच्या अधिवेशनात आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण करून त्यानंतर नामकरणाची कार्यवाही केली जाईल, असे मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी बैठकीत सांगितले. त्यामुळे या मागणीच्या पूर्ततेसाठी आता अधिवेशनातील प्रक्रियेकडे लक्ष लागले आहे.
चैत्यभूमी परिसरात गर्दी आणि सुरक्षेचे नियोजन
महापरिनिर्वाण दिनानिमित्त महाराष्ट्रासह देशाच्या विविध भागांतून मोठ्या संख्येने अनुयायी चैत्यभूमीवर अभिवादनासाठी येतात. दरवर्षी वाढणारी गर्दी लक्षात घेऊन यंदा उपलब्ध सुविधांचा आढावा घेण्यासह मागील वर्षी जाणवलेल्या त्रुटी दूर करण्यावर भर देण्याच्या सूचना मुख्यमंत्र्यांनी दिल्या.
मुंबई महापालिका, पोलीस, जिल्हा प्रशासन, रेल्वे आणि अन्य संबंधित यंत्रणांनी परस्पर समन्वय ठेवून काम करावे. प्रत्येक विभागाने आपल्याकडे सोपविलेली जबाबदारी वेळेत आणि प्रभावीपणे पार पाडावी, असे निर्देश देण्यात आले.
चैत्यभूमी परिसरात अनुयायांना कोणताही त्रास होऊ नये आणि अनुचित घटना घडू नयेत, यासाठी धरणे, निदर्शने, मोर्चे किंवा आंदोलनांवर अधिकृत बंदी घालण्याबाबत गृह विभागाने आवश्यक कार्यवाही करावी, असेही मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले. परिसरातील शांतता आणि शिस्त राखण्यासाठी पोलीस प्रशासनाने विशेष दक्षता घ्यावी, असे निर्देश देण्यात आले.
वाहतूक, आरोग्य आणि स्वच्छतेवर भर
चैत्यभूमीकडे येणाऱ्या अनुयायांचा प्रवास सुलभ करण्यासाठी रेल्वे, रस्ते वाहतूक आणि स्थानिक वाहतूक यंत्रणांनी एकत्रित आराखडा तयार करण्याची सूचना करण्यात आली. परिसरात रिक्षांच्या प्रवेशावर आवश्यक मर्यादा ठेवण्यासह पुढील प्रवासासाठी पर्यायी सुविधा उपलब्ध करून देण्याचे नियोजन करण्यास सांगण्यात आले.
आरोग्यसेवा, स्वच्छता आणि अन्य मूलभूत सुविधाही पुरेशा प्रमाणात उपलब्ध असाव्यात, यावर बैठकीत भर देण्यात आला. गर्दीच्या व्यवस्थापनासोबतच भाविकांना सुरक्षित आणि सन्मानपूर्वक सुविधा मिळतील, याची काळजी घेण्याचे निर्देश प्रशासनाला देण्यात आले.
राज्यातील आंबेडकर पुतळ्यांची स्वच्छता आणि सुशोभीकरण
महापरिनिर्वाण दिनाच्या पार्श्वभूमीवर राज्यभरातील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या पुतळ्यांची स्वच्छता आणि सुशोभीकरण करण्याचा निर्णय यापूर्वी घेण्यात आला होता. या कामाच्या अंमलबजावणीत कोणत्या ठिकाणी अडचणी आहेत, याची माहिती घेऊन पुढील पाच ते सात दिवसांत आवश्यक कामे पूर्ण करण्याचे निर्देश मुख्यमंत्र्यांनी दिले.
महापरिनिर्वाण दिनाचे गांभीर्य आणि पावित्र्य लक्षात घेता उत्सवी स्वरूपाचे कार्यक्रम आयोजित करू नयेत, अशी भूमिका बैठकीत मांडण्यात आली. त्याऐवजी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जीवनकार्यावर आधारित चित्रपट किंवा त्यांच्या विचारांशी सुसंगत उपक्रम आयोजित करण्याच्या शक्यतेचा विचार केला जाणार आहे.

इंदू मिल स्मारकासाठी वाढीव निधी देण्याची तयारी
इंदू मिल येथील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या स्मारकाचे बहुतांश काम पूर्ण झाले असले, तरी मुख्य पुतळ्याशी संबंधित काही कामे अद्याप बाकी आहेत. या उर्वरित कामासाठी निधी कमी पडू दिला जाणार नाही, अशी ग्वाही मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी दिली.
कामाचा खर्च वाढल्यास त्याची तरतूद करण्यासही शासन तयार असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. स्मारकाचे उर्वरित काम वेगाने पूर्ण करण्यासाठी पुढील आठवड्यात स्वतंत्र बैठक घेऊन प्रलंबित बाबी मार्गी लावण्यात येणार आहेत.
महापरिनिर्वाण दिनाच्या आयोजनात समन्वय समिती, बौद्ध संघटना आणि विविध संस्थांचे सहकार्य महत्त्वाचे असल्याचेही बैठकीत नमूद करण्यात आले. दादर स्थानकाच्या नामकरणाची प्रक्रिया, इंदू मिल स्मारकाचे उर्वरित काम आणि चैत्यभूमीवरील व्यवस्थापन या तीन महत्त्वाच्या विषयांवर शासनाकडून पुढील कार्यवाही होणार असल्याने संबंधित निर्णयांच्या अंमलबजावणीकडे अनुयायांचे लक्ष राहणार आहे.
