विजाभज प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांना शिक्षणाच्या ठिकाणानुसार लाभ; वैद्यकीय-अभियांत्रिकी विद्यार्थ्यांना साहित्याकरिता अतिरिक्त ८ हजार रुपये
मुंबई, दि. २८ : उच्च शिक्षणासाठी घरापासून दूर राहणाऱ्या विमुक्त जाती व भटक्या जमाती प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांना आता भोजन, निवास आणि दैनंदिन खर्चासाठी अधिक आर्थिक मदत मिळणार आहे. राज्य शासनाने ‘ज्ञानज्योती सावित्रीबाई फुले आधार योजने’तील आर्थिक लाभ वाढवले असून, शिक्षणाचे ठिकाण लक्षात घेऊन पात्र विद्यार्थ्यांना वार्षिक ५० हजार ते ८० हजार रुपयांपर्यंत रक्कम देण्यात येईल. या सुधारणेसंदर्भातील शासन निर्णय जारी करण्यात आला आहे.
महागाई निर्देशांकानुसार योजनेतील भत्ते वाढवण्याचा निर्णय ६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी झालेल्या मंत्रिमंडळ बैठकीत घेण्यात आला होता. त्यानुसार सुधारित लाभ निश्चित करण्यात आले आहेत. या योजनेमुळे निवास आणि भोजनाचा खर्च भागवताना अडचणी येणाऱ्या विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षण सुरू ठेवण्यासाठी आर्थिक आधार मिळण्याची अपेक्षा आहे.
शिक्षणाच्या ठिकाणानुसार मिळणार वेगवेगळी रक्कम
पात्र विद्यार्थ्यांना वार्षिक किती मदत मिळेल, हे ते ज्या शहरात किंवा परिसरात शिक्षण घेत आहेत त्यावर ठरणार आहे.
- ८० हजार रुपये: मुंबई शहर, मुंबई उपनगर, नवी मुंबई, ठाणे, पुणे, पिंपरी-चिंचवड आणि नागपूर येथे शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना.
- ६८ हजार रुपये: इतर महसूल विभागीय शहरांतील तसेच उर्वरित ‘क’ वर्ग महानगरपालिका क्षेत्रांतील विद्यार्थ्यांना.
- ५७ हजार रुपये: अन्य जिल्ह्यांच्या ठिकाणी तसेच महानगरपालिका हद्दीपासून पाच किलोमीटरच्या परिसरातील शिक्षण संस्थांमध्ये शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांना.
- ५० हजार रुपये: तालुक्याच्या ठिकाणी शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना.
या आर्थिक मदतीत भोजन, निवास आणि निर्वाहासाठीच्या खर्चाचा समावेश असेल.
वैद्यकीय आणि अभियांत्रिकी विद्यार्थ्यांना अतिरिक्त मदत
नियमित आर्थिक लाभाव्यतिरिक्त शैक्षणिक साहित्य खरेदीसाठीही स्वतंत्र रक्कम दिली जाणार आहे. वैद्यकीय आणि अभियांत्रिकी शाखांतील पात्र विद्यार्थ्यांना दरवर्षी ८ हजार रुपये, तर अन्य शाखांमध्ये शिकणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांना ४ हजार रुपये एकरकमी मिळतील.
त्यामुळे विद्यार्थ्यांना त्यांच्या अभ्यासक्रमासाठी आवश्यक साहित्याचा खर्च भागवण्यास मदत होऊ शकते.
उच्च शिक्षणातील आर्थिक अडचणी कमी करण्याचा प्रयत्न
विमुक्त जाती व भटक्या जमाती प्रवर्गातील अनेक कुटुंबांना स्थलांतर, उत्पन्नाची अनिश्चितता आणि मर्यादित आर्थिक साधनांमुळे मुलांच्या उच्च शिक्षणाचा खर्च पेलणे कठीण जाते. घरापासून दूर राहून शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी निवास, भोजन आणि शैक्षणिक साहित्याचा खर्च हा महत्त्वाचा प्रश्न ठरतो.
या पार्श्वभूमीवर आधार योजनेतील मदत वाढवण्यात आली आहे. मात्र, योजनेच्या इतर अटी आणि पात्रतेचे निकष पूर्वीप्रमाणेच कायम राहणार आहेत. त्यामुळे इच्छुक विद्यार्थ्यांनी अर्ज करण्यापूर्वी लागू असलेल्या अटी तपासणे आवश्यक आहे.
सुधारित लाभांसाठीचा सविस्तर शासन निर्णय महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर उपलब्ध आहे. वाढीव आर्थिक मदतीचा प्रत्यक्ष लाभ पात्र विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचण्यासाठी अर्ज, पात्रता पडताळणी आणि निधी वितरणाची प्रक्रिया महत्त्वाची ठरणार आहे.
