दिवाळीपूर्वी दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांच्या खात्यात ५ हजार रुपये; ७,५०० कोटींच्या निधीला मंजुरी

मुंबई, दि. २८ : दुष्काळामुळे आर्थिक संकटाचा सामना करणाऱ्या राज्यातील शेतकऱ्यांना दिवाळीपूर्वी आर्थिक मदत देण्याचा निर्णय राज्य मंत्रिमंडळाने घेतला आहे. दुष्काळ घोषित केलेल्या ३०४ तालुक्यांतील पात्र शेतकऱ्यांना प्रत्येकी ५ हजार रुपये अग्रिम स्वरूपात दिले जाणार असून, या योजनेसाठी ७ हजार ५०० कोटी रुपयांचा निधी उपलब्ध करून देण्यास मंजुरी देण्यात आली आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या मंत्रिमंडळ बैठकीत हा निर्णय घेण्यात आला.

या निर्णयानुसार, पिकांचे ३३ टक्क्यांपेक्षा अधिक नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांना मदत मिळणार आहे. मंजूर रक्कम थेट लाभ हस्तांतरण पद्धतीने संबंधितांच्या बँक खात्यांत जमा केली जाणार आहे. पीक नुकसानीच्या अंतिम मदतीसाठी सर्वेक्षण आणि नुकसानवर्गवारीची प्रक्रिया सुरू असतानाच शेतकऱ्यांना सणापूर्वी तातडीचा आर्थिक आधार देण्याच्या दृष्टीने ही अग्रिम मदत जाहीर करण्यात आली आहे.

दीड कोटी शेतकऱ्यांना मदतीचे उद्दिष्ट

राज्यातील दुष्काळग्रस्त भागांमध्ये शेतीच्या नुकसानीमुळे शेतकऱ्यांवर आर्थिक ताण निर्माण झाला आहे. नुकसानग्रस्त पिकांचे क्षेत्र आणि नुकसानीची तीव्रता निश्चित करण्यासाठी सध्या सर्वेक्षणाच्या आधारे माहिती अंतिम केली जात आहे. ही प्रक्रिया सुरू असतानाच पात्र शेतकऱ्यांना प्रत्येकी ५ हजार रुपये देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. या मदतीसाठी सुमारे दीड कोटी शेतकऱ्यांचा समावेश अपेक्षित असून, त्यासाठी एकूण ७,५०० कोटी रुपये खर्च होतील. या निधीच्या तरतुदीला मंत्रिमंडळाने मान्यता दिली आहे.

ई-केवायसी पूर्ण केलेल्यांना पुन्हा प्रक्रिया नाही

मदत वितरणात ई-केवायसीची अट लक्षात घेऊन शासनाने काही बाबींमध्ये स्पष्टता केली आहे. १ नोव्हेंबर २०२५ पासून आतापर्यंत विविध शासकीय योजनांसाठी ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण केलेल्या शेतकऱ्यांना पुन्हा ई-केवायसी करावी लागणार नाही.

वनपट्टाधारक शेतकऱ्यांपैकी ज्यांना अद्याप ॲग्रीस्टॅक शेतकरी ओळख क्रमांक म्हणजेच फार्मर्स आयडी मिळालेला नाही, अशांना ई-केवायसीच्या आधारे अग्रिम मदत देण्यात येणार आहे. त्यामुळे ओळख क्रमांक नसलेल्या या पात्र लाभार्थ्यांनाही मदत मिळण्याचा मार्ग खुला होणार आहे.

अंतिम पीक नुकसानभरपाईची प्रक्रिया सुरू

दुष्काळामुळे झालेल्या पीक नुकसानीनुसार शेतकऱ्यांना मिळणाऱ्या मदतीसाठी पीकवर्गवारी आणि क्षेत्रनिहाय तपशील निश्चित करण्याचे काम सुरू आहे. या प्रक्रियेत नुकसानग्रस्त क्षेत्राची माहिती अंतिम केली जाणार आहे. दरम्यान, अग्रिम मदतीचा निर्णय झाल्याने पात्र शेतकऱ्यांना अंतिम नुकसानभरपाईच्या प्रक्रियेची प्रतीक्षा करत असतानाच तातडीची आर्थिक मदत मिळू शकणार आहे.

आता पात्र लाभार्थ्यांची माहिती निश्चित करून निधी थेट खात्यांत जमा करण्याची अंमलबजावणी महत्त्वाची ठरणार आहे. दिवाळीपूर्वी मदत देण्याच्या उद्दिष्टामुळे संबंधित यंत्रणांकडून वितरण प्रक्रियेला गती देणे अपेक्षित आहे.