अंतिम यादी ४ नोव्हेंबरला; ३१ ऑगस्टपासून दावे-हरकती दाखल करण्याची संधी
मुंबई, दि. ३१ : महाराष्ट्रातील मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनरीक्षण-२०२६ प्रक्रियेचा महत्त्वाचा टप्पा पूर्ण झाला असून, आज प्रारूप मतदार यादी प्रसिद्ध करण्यात आली आहे. पुनरीक्षणापूर्वीच्या यादीतील तब्बल २ कोटी ६ लाख ८८ हजार ४८७ मतदारांची नावे प्रारूप यादीत आढळलेली नाहीत. त्यामुळे आपले नाव नव्या यादीत कायम आहे की पुनरीक्षणादरम्यान वगळले गेले आहे, याची मतदारांनी तातडीने तपासणी करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
भारत निवडणूक आयोगाच्या निर्देशानुसार महाराष्ट्रात विशेष सखोल पुनरीक्षणाची प्रक्रिया सुरू आहे. राज्याच्या मुख्य निवडणूक अधिकारी कार्यालयाने जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, पुनरीक्षण सुरू होण्यापूर्वी राज्यात ९ कोटी ७८ लाख ५४ हजार ४९ मतदार नोंदणीकृत होते. प्रारूप यादीत आता ७ कोटी ७१ लाख ६५ हजार ५६२ मतदारांचा समावेश आहे. या प्रारूप यादीमध्ये ३ कोटी ९५ लाख ८९ हजार ९०५ पुरुष, ३ कोटी ७५ लाख ७२ हजार ५७० महिला आणि ३ हजार ८७ तृतीयपंथी मतदार आहेत.
पुनरीक्षणाच्या प्रक्रियेत प्रारूप यादीत समावेश न झालेल्या किंवा गणना न झालेल्या २ कोटी ६ लाख ८८ हजार ४८७ मतदारांमध्ये गैरहजर, स्थलांतरित, मृत तसेच दुबार नोंदणी झालेल्या मतदारांचा समावेश असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
प्रारूप मतदार यादीत आपले नाव कसे तपासाल?
मतदारांना स्वतःचे नाव प्रारूप यादीत आहे की नाही, हे ऑनलाइन तपासता येणार आहे. त्यासाठी प्रथम मुख्य निवडणूक अधिकारी, महाराष्ट्र यांच्या संकेतस्थळाला भेट द्यावी. तेथे ‘प्रारूप मतदार यादी एसआयआर २०२६’ हा पर्याय निवडल्यानंतर भारत निवडणूक आयोगाच्या मतदार यादीशी संबंधित पृष्ठावर जाता येईल.
त्यानंतर राज्य म्हणून महाराष्ट्र, वर्ष म्हणून २०२६ आणि एसआयआर प्रारूप मतदार यादी २०२६ हा पर्याय निवडावा. पुढील टप्प्यात जिल्हा, विधानसभा मतदारसंघ आणि यादीची भाषा निवडून संकेतस्थळावर दिलेला संकेतांक नोंदवावा.
यानंतर संबंधित विधानसभा मतदारसंघातील यादीभाग निवडून निवडलेल्या पीडीएफ प्रती डाउनलोड करण्याचा पर्याय वापरता येईल. यादीची पीडीएफ मिळाल्यानंतर त्यामध्ये स्वतःचे नाव शोधून नोंद तपासता येईल.
वगळलेल्या मतदारांची यादीही उपलब्ध
प्रारूप मतदार यादीत नाव नसल्याचे आढळल्यास वगळलेल्या मतदारांच्या यादीतही तपासणी करता येणार आहे. मुख्य निवडणूक अधिकारी, महाराष्ट्र यांच्या संकेतस्थळावर ‘एएसएसडी यादी एसआयआर २०२६’ हा पर्याय उपलब्ध करून देण्यात आला आहे.
या माध्यमातून मतदार ओळखपत्र क्रमांकाच्या आधारे आपली नोंद वगळण्यात आली आहे की नाही, हे पाहता येईल. याशिवाय मतदान केंद्रनिहाय वगळण्यात आलेल्या मतदारांची यादी डाउनलोड करून त्यात आपले नाव आहे का, हेही तपासता येणार आहे.
दावे-हरकतींसाठी ३० सप्टेंबरपर्यंत मुदत
प्रारूप मतदार यादी प्रसिद्ध झाल्यानंतर मतदारांना आपले नाव, नोंद किंवा संबंधित तपशीलाबाबत दावे व हरकती मांडण्याची संधी देण्यात आली आहे. त्यासाठी ३१ ऑगस्ट २०२६ ते ३० सप्टेंबर २०२६ हा कालावधी निश्चित करण्यात आला आहे.
यानंतर पुनरीक्षणाची प्रक्रिया पूर्ण करून ४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी अंतिम मतदार यादी प्रसिद्ध केली जाणार आहे. त्यामुळे प्रारूप यादीत नाव नसलेल्या मतदारांनी उपलब्ध असलेल्या मुदतीत आपली नोंद तपासून आवश्यक ती कार्यवाही करणे महत्त्वाचे आहे.
तसेच, १ ऑक्टोबर २०२६ हा वयाची अर्हता ठरविण्यासाठीचा दिनांक आहे. या दिवशी किंवा त्यापूर्वी वयाची १८ वर्षे पूर्ण करणाऱ्या नवमतदारांना संबंधित प्रक्रियेनुसार मतदार यादीत नोंदणीची संधी आहे.
महत्त्वाच्या तारखा
- दावे व हरकती : ३१ ऑगस्ट २०२६ ते ३० सप्टेंबर २०२६
- वय अर्हता दिनांक : १ ऑक्टोबर २०२६
- अंतिम मतदार यादी : ४ नोव्हेंबर २०२६
प्रारूप यादीतून मोठ्या संख्येने नावे वगळली गेल्याने प्रत्येक मतदाराने आपली नोंद तपासणे आणि आवश्यक असल्यास दावे-हरकतीच्या कालावधीत योग्य ती कार्यवाही करणे आता महत्त्वाचे ठरणार आहे.
