पर्यावरणप्रेमी, शास्त्रज्ञ आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांकडून श्रद्धांजली अर्पण
पुणे, दि. ८ : ज्येष्ठ पर्यावरणतज्ज्ञ आणि देशातील पर्यावरणीय धोरणांच्या जडणघडणीत महत्त्वाची भूमिका बजावणारे डॉ. माधव गाडगीळ यांचे वयाच्या ८३ व्या वर्षी पुण्यात निधन झाले. दीर्घ आजाराने त्यांचे निधन झाल्याची माहिती कुटुंबीयांकडून देण्यात आली. त्यांच्या निधनाने भारताने पर्यावरण संरक्षणाच्या क्षेत्रातील एक प्रभावी आणि अभ्यासू आवाज गमावला आहे.
डॉ. गाडगीळ हे केवळ पर्यावरण शास्त्रज्ञ नव्हते, तर पर्यावरण, विकास आणि लोकसहभाग यांचा समतोल साधणारे विचारवंत म्हणून त्यांची ओळख होती. त्यांनी पर्यावरणीय प्रश्नांकडे केवळ वैज्ञानिक दृष्टीनेच नव्हे, तर सामाजिक आणि धोरणात्मक दृष्टिकोनातून पाहण्याची परंपरा रुजवली.
पश्चिम घाटाच्या संवर्धनासाठी स्थापन करण्यात आलेल्या वेस्टर्न घाट्स इकॉलॉजी एक्स्पर्ट पॅनलचे ते अध्यक्ष होते. या समितीच्या अहवालात पश्चिम घाटातील संवेदनशील परिसंस्थांचे संरक्षण, अनियंत्रित विकासावर मर्यादा आणि स्थानिक समुदायांचा निर्णय प्रक्रियेत सहभाग यावर भर देण्यात आला होता. हा अहवाल पुढे देशपातळीवर मोठ्या चर्चेचा विषय ठरला. डॉ. गाडगीळ यांनी इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्समध्ये पर्यावरणशास्त्राचे अध्यापन केले. तसेच भारतात पर्यावरणीय संशोधनाला शिस्तबद्ध स्वरूप देण्यात त्यांचा मोठा वाटा होता. त्यांनी अनेक संशोधन लेख, पुस्तके आणि अहवालांच्या माध्यमातून पर्यावरणविषयक जनजागृती केली.
त्यांच्या कार्यासाठी त्यांना विविध राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले होते. पर्यावरण रक्षणासाठी लोकसहभाग महत्त्वाचा असल्याचा त्यांचा आग्रह कायम राहिला. विकास आणि निसर्ग यांच्यात संघर्ष न होता सहअस्तित्व शक्य आहे, हा विचार त्यांनी सातत्याने मांडला. डॉ. गाडगीळ यांच्या निधनानंतर देशभरातून शोक व्यक्त केला जात असून, अनेक पर्यावरणप्रेमी, शास्त्रज्ञ आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांनी त्यांना श्रद्धांजली अर्पण केली आहे. त्यांच्या विचारांचा वारसा पुढील पिढ्यांसाठी दिशादर्शक ठरेल, अशी भावना व्यक्त होत आहे.
