मूळ देश लपवून २९५ कंटेनर भारतात आणल्याचा आरोप; ‘ऑपरेशन दीप मॅनिफेस्ट’अंतर्गत महसूल गुप्तचर संचालनालयाची कारवाई
कांडला(गुजरात). दि. १५ : पाकिस्तानमधून वस्तूंच्या आयातीवर असलेल्या भारताच्या बंदीला बगल देण्यासाठी खडेमिठाच्या व्यापारात बनावट कागदपत्रांचा वापर केल्याचे प्रकरण महसूल गुप्तचर संचालनालयाने उघडकीस आणले आहे. पाकिस्तानमध्ये उत्पादित झालेल्या किंवा तेथून निर्यात केलेल्या मिठाची ओळख लपवून तिसऱ्या देशामार्फत भारतात आयात केल्याचा आरोप असून, या प्रकरणात चार जणांना अटक करण्यात आली आहे. जप्त मालाचे बाजारमूल्य अंदाजे ३० कोटी रुपये असल्याचे अधिकाऱ्यांनी नमूद केले आहे.
‘ऑपरेशन दीप मॅनिफेस्ट’ या मोहिमेअंतर्गत ही कारवाई करण्यात आली. तपासात पाकिस्तानमधील औद्योगिक आणि हिमालयीन खडेमिठाचे एकूण २९५ कंटेनर भारतात आणल्याचे समोर आले. मालाचा मूळ देश पाकिस्तान असल्याचे लपवण्यासाठी संयुक्त अरब अमिरातीतील कंपन्यांच्या नावाने बनावट प्रमाणपत्रे आणि पावत्या तयार करण्यात आल्याचा संशय तपास यंत्रणेने व्यक्त केला आहे. त्यानंतर माल श्रीलंकेतील कोलंबो बंदरातून भारताकडे पाठवण्यात आल्याचे उघड झाले.
७,३११ मेट्रिक टन मिठाची आयात
महसूल गुप्तचर संचालनालयाच्या तपासानुसार, मार्च २०२६ पासून नऊ आयातदारांनी मुंद्रा आणि कांडला बंदरांमार्फत २९५ कंटेनर भारतात आणले. या कंटेनरमध्ये एकूण ७,३११ मेट्रिक टन औद्योगिक किंवा हिमालयीन खडे मीठ होते. आयातीवरील निर्बंध चुकवण्यासाठी मालाच्या उगमाबाबत चुकीची माहिती देण्यात आल्याचा आरोप आहे.
गुप्त माहिती मिळाल्यानंतर संचालनालयाने २६ सप्टेंबर ते ११ ऑक्टोबर २०२६ या काळात विशेष तपासमोहीम राबवली. या कारवाईत गांधीधाम, आदिपूर, वेरावळ, पानिपत, पुणे, पतियाळा, दिल्ली आणि मुंबई येथील संबंधित ठिकाणी शोध घेण्यात आला.
कांडला बंदरात २४.४१ लाख रुपये किमतीचे १४० मेट्रिक टन खडेमीठ असलेले पाच कंटेनर जप्त करण्यात आले. याशिवाय संबंधित आयातदारांच्या बँक खात्यांमधील २०.९६ लाख रुपयांची विक्रीची रक्कमही जप्त करण्यात आली आहे.
बनावट कागदपत्रांद्वारे मूळ देश लपवल्याचा आरोप
या प्रकरणाच्या प्राथमिक तपासात पाकिस्तान, संयुक्त अरब अमिराती, श्रीलंका आणि भारतातील नागरिकांच्या मालकीच्या संस्थांचा समावेश असलेल्या आंतरराष्ट्रीय व्यवहारसाखळीचा उलगडा झाल्याचे संचालनालयाने म्हटले आहे.
मालाची पाठवणी आणि त्यासोबतच्या व्यापारी कागदपत्रांमध्ये फेरफार करून पाकिस्तानी मालाचे मूळ लपवण्यात आल्याचा आरोप आहे. दुबईस्थित कंपन्यांच्या नावाने तयार करण्यात आलेल्या बनावट पावत्यांचा वापर या व्यवहारांसाठी झाल्याचे तपासात समोर आले आहे.
या प्रकरणात सीमाशुल्क कायदा, १९६२ अंतर्गत चार जणांना अटक करण्यात आली आहे. त्यात आयातदार कंपन्यांचे दोन मालक किंवा भागीदार, सीमाशुल्क विभागातील जी-कार्डधारक दलाल आणि वडिलांच्या नावाने आयातदार कंपनी स्थापन करून ती चालवणाऱ्या दुबईस्थित पुरवठादाराचा समावेश आहे.
यापूर्वी सुके खजूरही जप्त
पाकिस्तानमधून येणाऱ्या वस्तूंच्या आयातीवरील बंदी चुकवण्याचा अशाच प्रकारचा प्रयत्न यापूर्वीही उघड झाला होता. मागील महिन्यात महसूल गुप्तचर संचालनालयाने नाशिक येथील सीएफएस अंबड परिसरात मुंबईस्थित कंपनीने आयात केलेले सुके खजूर जप्त केले होते. पाकिस्तानमधून आणलेल्या १३ कंटेनरमध्ये ३ लाख ६२ हजार किलोहून अधिक सुके खजूर असल्याचे तपासात नमूद करण्यात आले होते.
खडेमीठ आणि सुक्या खजुरांच्या प्रकरणांमुळे आयातबंदीला चकवा देण्यासाठी तिसऱ्या देशामार्फत माल पाठवणे, मालाच्या उगमाबाबत चुकीची माहिती देणे, बनावट व्यापारी कागदपत्रे वापरणे आणि आर्थिक व्यवहारांमध्ये अपारदर्शकता ठेवणे अशा पद्धतींचा वापर होत असल्याचे समोर आले आहे.
या प्रकरणातील पुढील तपासातून संबंधित आयातदार, पुरवठादार आणि मध्यस्थ यांच्यातील व्यवहारसाखळी कितपत विस्तृत आहे, तसेच या गैरव्यवहारात आणखी कोणाचा सहभाग आहे, हे स्पष्ट होण्याची शक्यता आहे. देशाच्या आयात धोरणाचे उल्लंघन करणाऱ्या अशा व्यवहारांवर कारवाई करण्यासाठी संचालनालयाकडून तपास सुरू आहे.
