सामायिक चाळणी परीक्षा-२०२६च्या ऑनलाइन अर्जातील पात्रता निकषात बदल; सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयाच्या पार्श्वभूमीवर सुधारणा
पुणे, दि. २८ : न्यायिक सेवेत प्रवेशाची तयारी करणाऱ्या विधी शाखेतील उमेदवारांसाठी महत्त्वाची बातमी आहे. महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या विधी/न्यायिक सेवा परीक्षा पूर्व प्रशिक्षण योजनेसाठी आवश्यक असलेला वकिलीचा अनुभव आता तीन वर्षांऐवजी एक वर्ष करण्यात आला आहे. या बदलामुळे पात्र उमेदवारांची संख्या वाढण्याची शक्यता असून, सामायिक चाळणी परीक्षा-२०२६च्या ऑनलाइन अर्ज प्रक्रियेतही सुधारित निकष लागू करण्यात आला आहे.
सर्वोच्च न्यायालयातील रिट याचिका (सिव्हिल) क्र. १११०/२०२५च्या संदर्भात दिवाणी न्यायाधीश कनिष्ठ स्तर अर्थात सीजेजेडी परीक्षेसाठी आवश्यक असलेल्या वकिलीच्या अनुभवाबाबत हा बदल करण्यात आला आहे. त्यानुसार महाराष्ट्रातील न्यायिक सेवा परीक्षा पूर्व प्रशिक्षण योजनेच्या पात्रतेतही आवश्यक ती दुरुस्ती करण्यात आली आहे.
सामायिक चाळणी परीक्षा-२०२६च्या अर्जात बदल
महाराष्ट्र शासनाच्या सर्वंकष धोरणानुसार वर्ष २०२६-२७ साठी विविध स्पर्धा परीक्षा पूर्व प्रशिक्षण योजना राबविण्यात येत आहेत. आदिवासी संशोधन व प्रशिक्षण संस्था, बार्टी, सारथी, अमृत आणि आर्टी या स्वायत्त संस्थांच्या माध्यमातून संबंधित प्रशिक्षण कार्यक्रम राबविले जाणार आहेत.
या योजनांसाठी पात्र उमेदवारांची निवड करण्याकरिता सामायिक चाळणी परीक्षा-२०२६ घेण्यात येत आहे. या परीक्षेसाठी ऑनलाइन अर्ज भरण्याची प्रक्रिया ९ ऑगस्ट २०२६पासून सुरू करण्यात आली आहे.
यापूर्वी महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या विधी/न्यायिक सेवा परीक्षा पूर्व प्रशिक्षण योजनेसाठी वकिलीचा तीन वर्षांचा अनुभव आवश्यक होता. आता ही अट कमी करून एक वर्ष करण्यात आली आहे. त्यामुळे न्यायिक सेवेत जाण्याची तयारी करणाऱ्या आणि एक वर्षाचा वकिलीचा अनुभव असलेल्या उमेदवारांना या प्रशिक्षण योजनेत अर्ज करण्याची संधी मिळणार आहे.
सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयानंतर पात्रतेत सुधारणा
दिवाणी न्यायाधीश कनिष्ठ स्तराच्या परीक्षेसाठी आवश्यक असलेल्या वकिलीच्या अनुभवाबाबत सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयाच्या अनुषंगाने हा बदल करण्यात आला आहे. त्याचा थेट परिणाम महाराष्ट्रातील न्यायिक सेवा पूर्व प्रशिक्षणाच्या पात्रता निकषांवर झाला आहे.
सामायिक चाळणी परीक्षेच्या अर्ज प्रक्रियेतही ही सुधारित पात्रता लागू करण्यात आल्याने इच्छुक उमेदवारांनी अर्ज करण्यापूर्वी अद्ययावत निकष तपासणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
न्यायिक सेवेसाठी पूर्व प्रशिक्षण मिळवू इच्छिणाऱ्या उमेदवारांना या योजनेतून परीक्षेची तयारी करण्याची संधी मिळते. त्यामुळे वकिलीचा अनुभव आवश्यक असण्याच्या कालावधीत झालेली ही कपात अनेक विधी पदवीधर आणि नवोदित वकिलांसाठी महत्त्वाची ठरणार आहे.
लक्षित गटातील उमेदवारांना आवाहन
टीआरटीआय, बार्टी, सारथी, अमृत आणि आर्टी या संस्थांच्या लक्षित गटातील पात्र व इच्छुक उमेदवारांनी सुधारित पात्रता निकष लक्षात घेऊन सामायिक चाळणी परीक्षा-२०२६साठी अर्ज करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
हे आवाहन निलेश सागर (भा.प्र.से.), अध्यक्ष, स्पर्धा परीक्षा पूर्व प्रशिक्षण अंमलबजावणी व समन्वय समिती तथा आयुक्त, आदिवासी संशोधन व प्रशिक्षण संस्था (आसंप्रसं), पुणे यांनी केले आहे.
वकिलीच्या अनुभवाची अट तीन वर्षांवरून एक वर्ष झाल्याने न्यायिक सेवा पूर्व प्रशिक्षणाच्या प्रवेशासाठी पात्र ठरणाऱ्या उमेदवारांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. आता सुधारित निकषानुसार अर्ज प्रक्रिया पूर्ण करून संधीचा लाभ घेणे उमेदवारांसाठी महत्त्वाचे ठरणार आहे.
