भारताच्या औद्योगिक उत्पादन निर्देशांकाने (IIP) जून २०२५ मध्ये नोंदवली १५ टक्के वृद्धी

नवी दिल्‍ली, दि. २९: सुधारित कॅलेंडरनुसार, औद्योगिक उत्पादन निर्देशांकाचा (IIP) जलद अंदाज आता प्रत्येक महिन्याच्या 28 तारखेला प्रसिद्ध केला जाईल (किंवा 28 तारीख सुट्टीचा दिवस असल्यास तो पुढील कामकाजाच्या दिवशी प्रसिद्ध करण्यात येईल.) हा निर्देशांक विविध स्रोत संस्थांकडून मिळालेल्या माहितीच्या आधारे संकलित केला जातो, ज्यांना ही माहिती थेट उत्पादन करणाऱ्या कारखाने/ आस्थापनांकडून मिळते. हे जलद अंदाज आयआयपीच्या सुधारणा धोरणानुसार, पुढील प्रकाशनांदरम्यान सुधारित केले जातील.

मुख्य वैशिष्ट्ये:

1. एकूण औद्योगिक उत्पादन निर्देशांकाची (IIP) वाढ: जून 2025 मध्ये IIP चा वाढीचा दर 1.5 टक्के राहिला. मे 2025 मधील 1.2 टक्के (जलद अंदाज) वाढीच्या दरापेक्षा ही किंचित जास्त आहे.
2. जून 2025 साठी औद्योगिक उत्पादन निर्देशांकाचा (IIP) वाढीचा दर 1.5 टक्के आहे, जो मे 2025 मध्ये (जलद अंदाजानुसार) 1.2 टक्के होता.
3. जून 2025 महिन्यासाठी, खाणकाम, उत्पादन  आणि वीज या तीन क्षेत्रांचे वाढीचे दर अनुक्रमे (-)8.7 टक्के, 3.9 टक्के आणि (-)2.6 टक्के आहेत.
4. जून 2025 मध्ये औद्योगिक उत्पादन निर्देशांकाचा (IIP) जलद अंदाज 153.3 इतका होता, तर जून 2024 मध्ये तो 151.0 होता.
5. उत्पादन क्षेत्रात, एनआयसी 2-अंकी स्तरावरील 23 पैकी 15 उद्योग गटांनी जून 2024 च्या तुलनेत जून 2025 मध्ये सकारात्मक वाढ नोंदवली आहे.
6. वापर-आधारित वर्गीकरणानुसार, जून 2025 महिन्यासाठी निर्देशांक असे आहेत: प्राथमिक वस्तूंसाठी 151.3, भांडवली वस्तूंसाठी 115.2, इंटरमिजिएट वस्तूंसाठी 167.9 आणि पायाभूत सुविधा/बांधकाम वस्तूंसाठी 198.3. तसेच, ग्राहक टिकाऊ वस्तूंसाठी 130.8 आणि ग्राहक नॉन ड्युरेबल वस्तूंसाठी 144.6 निर्देशांक आहेत.
7. जून 2025 मध्ये आयआयपीच्या वाढीचे दर, वापर-आधारित वर्गीकरणानुसार, प्राथमिक  वस्तूंमध्ये (-)3.0 टक्के, भांडवली वस्तूंमध्ये 3.5 टक्के आणि इंटरमिजिएट वस्तूंमध्ये 5.5 टक्के असे आहेत तर वापर-आधारित वर्गीकरणानुसार, जून 2025 महिन्यासाठी आयआयपीच्या वाढीसाठी सर्वाधिक सकारात्मक योगदान देणारे तीन घटक हे पायाभूत सुविधा/बांधकाम सामग्री, इंटरमिजिएट वस्तू आणि कन्झ्युमर ड्युरेबल वस्तू  आहेत.
8. मागील 13 महिन्यांसाठी औद्योगिक उत्पादन निर्देशांकाचे (IIP) मासिक निर्देशांक आणि वाढीचा दर (% मध्ये)

जून 2025 साठीच्या औद्योगिक उत्पादन निर्देशांकाच्या (IIP) जलद अंदाजासोबत, मे 2025 साठीच्या निर्देशांकांमध्ये अंतिम सुधारणा करण्यात आली आहे. ही सुधारणा स्रोत संस्थांकडून मिळालेल्या अद्ययावत आकडेवारीच्या आधारे करण्यात आली आहे.

जून 2025 साठीचे जलद अंदाज 89.2 टक्के भारित प्रतिसाद दराने संकलित करण्यात आले होते, तर मे 2025 च्या अंतिम सुधारणेचा भारित प्रतिसाद दर 93.6 टक्के होता.

जून 2025 साठीच्या औद्योगिक उत्पादन निर्देशांकाच्या (IIP) जलद अंदाजांचे सविस्तर विश्लेषण, राष्ट्रीय औद्योगिक वर्गीकरण (NIC-2008) च्या 2-अंकी स्तरावरील तपशील आणि  वापर-आधारित वर्गीकरण अनुक्रमे निवेदन I, II आणि III मध्ये दिले आहे.

जुलै 2025 साठीचा निर्देशांक गुरुवार, 28 ऑगस्ट 2025 रोजी प्रसिद्ध केला जाईल.